Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 3 września 2004 r., a zainteresowanemu "[...]" Sp. z o.o. w Gdańsku w dniu 1 września 2004 r.
W dniu 8 września 2004 r. zażalenie na wskazane powyżej postanowienie wniosła skarżąca oraz "[...]" Sp. z o.o. w Gdańsku, reprezentowani przez pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 29 września 2004 r. odrzucono oba zażalenia z powodu nie uiszczenia przez strony wpisu stałego od zażaleń.
M. Ż. oraz "[...]" Sp. z o.o. w Gdańsku wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2004 r. W uzasadnieniu obu wniosków wskazano, iż pisma zawierające zażalenia zostały przygotowane przez pełnomocnika stron - radcę prawnego, który pouczył skarżącą o konieczności uiszczenia wpisu od zażalenia. Skarżąca jako właścicielka spornego lokalu miała również uiścić wpis od zażalenia "[...]" Sp. z o.o. Skarżąca nie uiściła wpisu sądowego w terminie, albowiem została "przykuta do łóżka" z powodu bólu głowy spowodowanego złymi warunkami biometeorologicznymi. Te dolegliwości uniemożliwiły jej również zawiadomienie o zaistniałych przeszkodach dokonania wpłaty z tytułu wpisu sądowego pełnomocnika bądź "[...]" Sp. z o.o.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił powyższy wniosek.
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Z ujawnionych okoliczności niniejszej sprawy wynika, iż zarówno skarżąca, jak i "[...]" Sp. z o.o. wniosły zażalenia na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2004 r. z zachowaniem ustawowego terminu, a więc uchybienie terminu w ogóle nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Wobec powyższego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na wskazane postanowienie jest niedopuszczalny.
W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, powołując się na art. 88 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Zażalenie na to postanowienie wniósł – w imieniu M. Ż., "[...]" Sp. z o.o. w Gdańsku i A. S. – pełnomocnik, radca prawny T. T. domagając się jego uchylenia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, polegający na niedopuszczeniu do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej (a w konsekwencji zażalenia), w oparciu o błędne przesłanki, co może skutkować nieważnością postępowania.
Podniósł, iż wydanym w dniu 19 listopada 2004r. postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek skarżącej M. Ż. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, powołując się na treść art. 86 § 1 p.s.a. Oraz wskazując na fakt, iż pismo zawierające zażalenie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu.
Stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu jest nieprawidłowe i sprzeczne z właściwą interpretacją przepisów dotyczących postępowania.
Zdaniem Sądu wnosząc zażalenie na postanowienie w dniu 8 września 2004r. skarżąca winna była uiścić wpis stały od tego zażalenia. Nie uiszczenie wpisu skutkowało odrzuceniem zażalenia postanowieniem z dnia 29 września 2004r. Uiszczenie wpisu wraz ze składanym zażaleniem było zatem warunkiem jego skutecznego wniesienia. Brak w tym zakresie powodował natomiast bezskuteczność zażalenia.
Zgodnie z art. 85 p.s.a. bezskuteczna jest czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu. Konsekwencją takiej treści normy prawnej musi być przyjęcie, że czynnością w postępowaniu sądowym, w rozumieniu art. 85 i art. 86 § 1 p.s.a., było w niniejszej sprawie wniesienie zażalenia. Zażalenie to jako środek odwoławczy powinno spełniać nie tylko wymogi formalne, ale też warunkiem jego skutecznego wniesienia jest, jak wskazuje Sąd, uiszczenie od niego opłaty sądowej. Opłacenie zażalenia nie jest zatem odrębną czynnością procesową, w rozumieniu art. 86 § 1 p.s.a., lecz stanowi element zażalenia. Nie można bowiem przyjąć stanowiska, iż bezskuteczne może być uiszczenie wpisu sądowego.
Z tego względu przywrócenie terminu może dotyczyć jedynie dokonania czynności procesowej, jaką było wniesienie zażalenia, nie może być natomiast mowy o wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od środka odwoławczego.
Zgodnie natomiast z art. 88 p.s.a. sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym wniosek o przywrócenie terminu jeśli jest on spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny.
O niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu skutkującej jego odrzuceniem można mówić tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nie pociąga za sobą ujemnych dla strony skutków procesowych (art. 86 § 2 p.s.a.) względnie w sytuacji przewidzianej w art. 85 § 5 p.s.a.
Jeśli Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż zażalenie z dnia 8 września 2004r. nie zostało skutecznie wniesione, z uwagi na brak opłaty, a uiszczenie opłaty nie stanowi tu odrębnej czynności procesowej, ale czynność od której zależy skuteczność zażalenia -nieprawidłowe jest przyjęcie, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia podlega odrzuceniu. Przytoczone we wniosku okoliczności mające - według twierdzeń strony składającej wniosek – usprawiedliwiać uchybienie terminu zasługują w tej sytuacji na ocenę merytoryczną i jeżeli nie stanowią podstawy uwzględnienia wniosku, może to ewentualnie skutkować oddaleniem wniosku. Stanowisko przeciwne stanowi pozbawienie strony możności obrony jej praw, co może skutkować nieważnością postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Nie budzi wątpliwości, że po wydaniu w dniu 29 września 2004r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wspomnianego postanowienia, skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 30 sierpnia 2004r. chociaż zażalenie to zostało wniesione w terminie. Tak bowiem wyraźnie formułowano żądanie odrzuconego wniosku, tak też wyjaśnia je pełnomocnik w uzasadnieniu rozpatrywanego obecnie zażalenia /"... przywrócenie terminu może dotyczyć jedynie dokonania czynności procesowej, jaką było wniesienie zażalenia, nie może być natomiast mowy o wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od środka odwoławczego"/.
Skoro nie budzi to wątpliwości przyznać trzeba rację Sądowi I instancji kiedy stwierdza niedopuszczalność tego żądania i odrzuca je kwestionowanym postanowieniem. Podstawę ku temu upatruje natomiast trafnie w art. 88 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym /.../. Niedopuszczalności wniosku cytowana ustawa nie wyjaśnia. W doktrynie zaś przyjmuje się, iż zachodzi ona m.in. gdy w ogóle nie było uchybienia terminu /patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. J.P. Tarno. Wydawn. Prawn. Lexis nexis. W-wa 2004, str. 150/. Zapatrywanie to Naczelny Sąd Administracyjny podziela.
Cały wywód uzasadnienia zażalenia skarżących na postanowienie z dnia 19 listopada 2004r. zdaję się wynikać z nieporozumienia. Konstruowany jest on bowiem tak jakby do odrzucenia wniosku doszło z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia, a nie z powodu jego niedopuszczalności. Pozwala to więc Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu pozostawić go bez stosownego odniesienia. To przecież niedopuszczalność wniosku była powodem jego odrzucenia, a nie jego spóźnienie.
Z tych względów zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw wobec czego podlegało ono oddaleniu na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.