Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 maja 2018 r., sygn.. akt VII SA/Wa 673/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek S. S. o wymierzenie grzywny [..] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, w sprawie ze skargi S.S. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [.]. stycznia 2017 r. nr [.] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że S. S. pismami z dnia 9 stycznia 2018 r. i 6 lutego 2018 r. wniósł o wymierzenie organom: [..] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [..] grzywny, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., w związku z przesłaniem do Sądu niekompletnych akt administracyjnych sprawy.
Pismem z dnia 27 marca 2018 r. [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiedział na ww. wniosek i wniósł o jego oddalenie, wskazując, że przy piśmie z dnia 21 marca 2017 r. przekazał Sądowi akta organów obu instancji (w terminie wynikającym z art. 54 § 2 p.p.s.a.), a ewentualne uzupełnienie akt administracyjnych możliwe jest tylko na wezwanie Sądu. Zdaniem organu, zarzuty skarżącego co do niekompletności akt stanowią jego subiektywne stanowisko, nie poparte faktami czy dowodami.
Dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, zobowiązany jest do jej przekazania sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.).
Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny, oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Dopełnienie przez organ obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. z uchybieniem terminu nie skutkuje więc niejako automatycznie oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego.
W niniejszej sprawie, jak wskazuje analiza akt sądowych, skargę na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] stycznia 2017 r., w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, skarżący złożył w dniu 3 marca 2017 r. (pieczątka nadawcze] placówki pocztowej na kopercie, k. 4), a jak wynika z prezentaty organu - skarga wpłynęła do [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 7 marca 2017 r. Organ przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi w dniu 24 marca 2017 r. (prezentata na piśmie z dnia 21 marca 2017 r., k. 5).
Zestawienie powyższych dat (7 marca 2017 r. i 24 marca 2017 r.) wskazuje, że organ nie przekroczył przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. terminu.
Ponadto, zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2017 r. wyznaczony zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 marca 2017 r. sędzia sprawozdawca skierował sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy, uznając, że dysponuje kompletnymi aktami administracyjnymi sprawy, co zostało także potwierdzone zarządzeniem z dnia 11 sierpnia 2017 r., w którym skarżący wnosił o ich uzupełnienie.
Dalej Sąd wskazał, że zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że ewentualne uwzględnienie takiego wniosku wymaga oceny okoliczności konkretnej sprawy i to od oceny Sądu zależy, czy wniosek ten zostanie uwzględniony. Wymierzenie grzywny ma bowiem charakter mieszany, nie tylko represyjny, ale też dyscyplinujący organ do podejmowania prawidłowych działań w przyszłości. Uwzględniając ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny Sąd stwierdził, że organ dopełnił w terminie nałożony na niego art. 54 § 2 obowiązek przekazania kompletnych i uporządkowanych akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
W związku z tym oraz biorąc pod uwagę fakt, że w ocenie Sądu akta administracyjne na dalszych etapach postępowania nie wymagały uzupełnienia, w sprawie nie zaszły przesłanki wskazujące na konieczność wymierzenia organowi grzywny.
Sąd I instancji także podkreślił, że grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. dotyczy tylko działań organu, którego akt lub czynność zostały zaskarżone, a więc organu drugiej instancji (ewentualne braki w aktach administracyjnych innych organów, na wezwanie Sądu, uzupełnia właśnie ten organ), stąd Sąd wniosek skarżącego z dnia 9 stycznia 2018 r. i 6 lutego 2018 r. potraktował jako wniosek o wymierzenie grzywny [..] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. S. wnosząc o jego uchylenie i wymierzenie [..] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego wnioskowanej przez skarżącego grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu poniesionych przez niego niezbędnych kosztów niniejszego postępowania.
W oparciu o art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podjął czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a w konsekwencji czego nie zebrał i nie rozpatrzy! materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, jak również nie dokonał oceny istotnych dla sprawy okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, co wyczerpująco i prawidłowo zostało umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wywód Sądu dotyczący zestawienia dat w zakresie wpłynięcia skargi do organu i przekazania jej wraz z aktami do Sądu wskazujący na brak przekroczenia przez organ przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. terminu, zasługuje na całkowitą aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wskazać także trzeba, że od zasady, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 powołanej ustawy w terminie przewidzianym w tym przepisie dopuszczalne są wyjątki, które zawsze należy oceniać w okolicznościach konkretnej sprawy. W tym miejscu należy dodać, choć w niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, że nawet niedotrzymanie terminu przekazania akt sprawy sądowi administracyjnemu można uznać za usprawiedliwione zwłaszcza w przypadku, kiedy niedochowanie terminu przez organ jest – przynajmniej w znacznej mierze – następstwem działań strony nakierowanych nie na realne załatwienie jej sprawy, lecz na utrudnienie (dezorganizację) prawidłowego funkcjonowania organu.
Zatem wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieterminowe przekazanie akt sprawy nie może być nadużyciem przysługującego stronie prawa do terminowego załatwienia jej sprawy, bowiem instytucja wymierzenia grzywny organowi z powodu nieprzekazania akt sprawy, stanowiąca jedną z form realizacji prawa do sądu, nie może być zastosowana na żądanie podmiotu, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek.
Słusznie wskazał Sąd I instancji, że w przedmiotowej sprawie organ dopełnił w terminie nałożony na niego art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania kompletnych i uporządkowanych akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W związku z tym oraz biorąc pod uwagę fakt, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, akta administracyjne na dalszych etapach postępowania nie wymagały uzupełnienia, w sprawie nie zaszły przesłanki wskazujące na konieczność wymierzenia organowi grzywny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.