Postanowienie NSA z 25 sierpnia 2006 r., II OZ 783/06

Sąd

Sygn. akt IIOZ 783 / 06 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 sierpnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Ż.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Ol 127/06 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości przekraczającej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych)

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz

Sprawa

w sprawie ze skargi J. Ż. na decyzję Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia 30 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sygn. akt IIOZ 783 / 06

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał J. Ż. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości przekraczającej kwotę 250 zł od wniesionej skargi na decyzję Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia 30 stycznia 2006 r. w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi.

W uzasadnieniu swojego postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że wnioskodawca jest studentem ostatniego roku studiów zaocznych Wyższej Szkoły Pedagogicznej TWP w Warszawie Wydziału Nauk Humanistyczno – Społecznych w Olsztynie. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wraz z uczącym się bratem jest na utrzymaniu rodziców, których łączny dochód wynosi 1.170,99 złotych miesięcznie. Otrzymuje ponadto stypendium w kwocie 240 złotych, przyznane na okres dziesięciu miesięcy. Średnie wydatki, na które składają się koszty dojazdów do uczelni, wyżywienie oraz czesne wynoszą ok. 350 złotych miesięcznie. Skarżący posiada zgromadzone przez rodziców na książeczce mieszkaniowej oszczędności w kwocie 2.340 złotych oraz udział w objętym postępowaniu spadkowym domu o powierzchni 46 m².

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że sytuacja materialna i osobista skarżącego uzasadnia zwolnienie go od opłaty sądowej tytułem wpisu od skargi przekraczającej kwotę 250 złotych, o czym orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

W zażaleniu na powyższe postanowienie J. Ż. stwierdził, iż zamieszkuje sam, rodzice jego utrzymują się z renty i jedynie czasami pomagają mu finansowo, chociaż prowadzą odrębne gospodarstwo. Nadto w odniesieniu do otrzymanego spadku skarżący wskazał, że jest ono przedmiotem postępowania sądowego i z tego tytułu nie otrzymał jeszcze żadnego materialnego wsparcia.

Sygn. akt IIOZ 783 / 06

Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie go od kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie ma usprawiedliwione podstaw.

Stosownie do brzmienia art. 245 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika i następuje w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania.

W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji określając sytuację materialną skarżącego wskazał na dochody jego rodziców i wysokość stypendium będącego dochodem skarżącego, a jednocześnie ograniczył się do określenia wydatków, ale ponoszonych tylko przez skarżącego. Ponadto Sąd wskazując na posiadane przez skarżącego oszczędności nawet nie rozważył, czy skarżący ma możliwości ich podjęcia, a wskazując na posiadany przez skarżącego udział w spadku Sąd winien też mieć na uwadze fakt, iż z dziedziczeniem związane jest zarówno przysporzenie majątkowe, jak i możliwość uszczerbku w dochodach spadkobiercy. Stwierdzić należy, iż samo wskazanie na posiadanie udziału w spadku bez ustalenia, czy związane są z tym konkretne korzyści majątkowe nie przesądza o korzystnej sytuacji majątkowej podmiotu występującego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.

Sąd pierwszej instancji z naruszeniem dyspozycji przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie dokonał takiej analizy, która pozwoliłaby na ustalenie czy wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty postępowania w sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Należy też wskazać, że w świetle art. 255 p.p.s.a. Sąd może zobowiązać stronę do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie strony jest niewystarczające do oceny jej

Sygn. akt IIOZ 783 / 06 rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości.

Brak przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji analizy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. co do rzeczywistych możliwości ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych bez konsekwencji przytoczonych w powyższym przepisie nie pozwalał na ocenę czy poniesienie kosztów sądowych nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla wnioskodawcy i jego rodziny. Koniecznym dla oceny zaistnienia przesłanek omawianego przepisu jest zestawienie kosztów utrzymania z dochodem strony, jego najbliższych pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, przy uwzględnieniu realnych warunków w jakich strona składająca wniosek żyje.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.