Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2004 r. (sygn. akt 6 II SA 4114/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 29 września 2003 r., Nr [...] w przedmiocie rekultywacji gruntów.
Następnie postanowieniem z dnia 17 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną D. S., wniesioną przez radcę prawnego. Jako przyczynę odrzucenia skargi kasacyjnej Sąd wskazał fakt nieuiszczenia od niej wpisu stałego bez wezwania Sadu i powołał się na art. 221 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W dniu 22 marca 2005 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, iż nie uiścił należnego wpisu od skargi kasacyjnej, albowiem pisał ją w trakcie choroby, zaś wysłał w sobotę tj. w dniu wolnym od pracy dla banków. Pełnomocnik stwierdził jednocześnie, iż praktycznie choruje do dnia dzisiejszego, na dowód czego przedłożył kopie zaświadczeń lekarskich. Pełnomocnik stwierdził, że skarżąca zamieszkuje w odległej miejscowości, a z powodu choroby oraz warunków pogodowych nie miał z nią kontaktu.
W wyniku rozpatrzenia w/w wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 marca 2005 r. odmówił D. S. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, iż powołane przez pełnomocnika strony skarżącej powody uchybienia terminu nie zasługują na uwzględnienie, albowiem sam fakt pozostawania na zwolnieniu lekarskim nie może dawać podstawy do żądania przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd powołał się na orzeczenie NSA z którego wynika, że zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, albowiem nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej przez strony lub domownika. Na marginesie Sąd zwrócił uwagę, iż z treści przedłożonych do akt sprawy kopii zwolnień lekarskich nie wynika, aby pełnomocnik był choru w dniu wnoszenia do Sądu skargi kasacyjnej.
Ze zwolnień tych nie wynika również, aby pełnomocnik był obłożnie chory czy też hospitalizowany, w więc mógł on chodzić, co świadczyć by mogło dodatkowo o tym, iż nie dołożył należytej staranności o obronie interesów swojego mocodawcy. Bez znaczenia – według Sądu – jest również to, iż pełnomocnik skarżącej z powodu choroby oraz warunków pogodowych nie miał kontaktu ze stroną.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2005 r. pełnomocnik skarżącej D. S. złożył na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając mu obrazę przepisu art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż z obszernej analizy dokonanej przez Sąd Administracyjny wynika, że sąd przyjął, iż skarżący, na podstawie art. 87 § 2 ustawy obowiązany był udowodnić brak winy w opóźnieniu. Tymczasem z treści przepisu art. 87 § 2 ustawy wynika, że skarżący obowiązany jest jedynie uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy. Uprawdopodobnienie okoliczności, w odróżnieniu od udowodnienia okoliczności nakłada na skarżącego mniejsze rygory. Wbrew twierdzeniu Sądu z zapisów na zwolnieniach lekarskich wyrażonych cyfrowo, nie wynika, że choroba nie jest obłożna.
Z możliwości chodzenia w trakcie choroby także nie wynika, że nie jest to choroba obłożna. Dopiero z całokształtu okoliczności można ocenić, czy choroba w powiązaniu z innymi okolicznościami stanowiła przeszkodę do uiszczenia wpisu. Sąd takiej analizy nie dokonał. Sąd Administracyjny skoncentrował się natomiast na analizie każdej odrębnej okoliczności wskazanej przez skarżącego. Przeszkoda uniemożliwiająca uiszczenie wpisu rozpoczęła się już w dniu 28 stycznia 2005 r. Przeciągająca się choroba przerywana okresami pracy spowodowała nadmiar obowiązków i przepracowanie, co w powiązaniu z omówionymi powyżej faktami uprawdopodabnia okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem.
Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W świetle uregulowań art. 87 i art. 86 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchybiony termin należy przywrócić jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
1/ strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu 2/ wniosek zostanie złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu 3/ jednocześnie z wnioskiem dopełniona zostanie czynność dla której określony był termin 4/ we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu 5/ powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego
Mając powyższe na uwadze oraz okoliczności niniejszej sprawy należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż pełnomocnik skarżącej D. S. nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi do wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy.
W szczególności trzeba wskazać, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd I instancji dokonał wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy, zgodnie z w/w przepisami art. 86 i 87 ustawy. Z dokumentacji lekarskiej przedstawionej przez pełnomocnika, nie wynika ażeby jego stan zdrowotny był na tyle poważny, iż nie pozwalał mu na dokonanie uiszczenia wpisu czy choćby posłużenia się w tym celu osobą trzecią.
Ponadto należy podkreślić, iż to wnioskodawca jest zobowiązany do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast od profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem można co do zasady wymagać w dokonywaniu czynności procesowych większej staranności niż od strony postępowania niebędącej prawnikiem. Nie może się on więc skutecznie zasłaniać nadmiarem obowiązków czy przepracowaniem.
W takiej sytuacji postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2005 r. odmawiające D. S. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej należy uznać za wydane prawidłowo.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.