Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej powoływany jako: WSA) w Warszawie postanowieniem z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 203/17 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 2 lutego 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) E. W.-K. (dalej: skarżąca) wniosła do WSA w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję MWINB z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych.
Jednocześnie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na zagrożenie wystąpienia nieodwracalnych skutków.
W dniu 5 kwietnia 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do sądu wojewódzkiego wpłynęło pismo organu odwoławczego informujące, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Mińsku Mazowieckim Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] nakazująca wykonanie określonych robót budowlanych, która została utrzymana w mocy zaskarżoną do tegoż sądu decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., została wykonana. W związku z powyższym organ I instancji wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. stwierdzającą wykonanie obowiązku.
Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wydana w sprawie przez organ I instancji decyzja, nakazująca wykonanie określonych robót budowlanych, została wykonana, co zostało przez organ nadzoru budowlanego stwierdzone decyzją. Brak było zatem podstaw do wydania rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła reprezentowana przez pełnomocnika – E. W.-K., wnosząc o jego uchylenie lub zmianę w ten sposób, że Sąd wyda postanowienie nakazujące wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Strona skarżąca podnosi, że przedmiotowa decyzja nie została wykonana. Zgodnie bowiem z postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. wydanym przez MWINB w Warszawie organ ten zleca organowi I instancji przeprowadzenie postępowania w celu udzielenia odpowiedzi czy obowiązek ze skarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] października został wykonany. Z treści tego postanowienia wprost wynika, że decyzja nie została wykonana jak sugeruje organ administracji we wspomnianym piśmie do WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2017 r.
Z uwagi na wydaną przez PINB w Mińsku Mazowieckim decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. zarządzeniem sędziego NSA z dnia 3 sierpnia 2017 r. wezwano ten organ do nadesłania, w terminie 7 dni, protokołu z czynności kontrolnych oraz zdjęć stwierdzających wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji PINB w Mińsku Mazowieckim Nr [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...].
W odpowiedzi na ww. pismo w dniu 16 sierpnia 2017 r. PINB w Mińsku Mazowieckim przekazał do Naczelnego Sądu Administracyjnego oryginał protokołu czynności kontrolnych z dnia 19 lipca 2017 r. wraz z załącznikiem zdjęciowym oraz kopię decyzji MWINB Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...] utrzymującą w mocy wyżej opisaną decyzję PINB w Mińsku Mazowieckim z dnia [...] kwietnia 2017 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., Ppsa), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 Ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z analizy postanowienia sądu pierwszej instancji wynika, że wykazał on, jakimi argumentami kierował się przy odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym w aktach sprawy na dzień wydania tegoż postanowienia, sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że przedmiotowa decyzja została już wykonana, w związku z czym nie można zastosować ochrony tymczasowej wskazanej w art. 61 § 3 Ppsa. Nie ulega wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "wstrzymać" można jedynie coś co jest "w toku", ewentualnie coś, co będzie się toczyć. Podkreślić też trzeba, że przepis ten mówi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, a nie wstrzymaniu skutków wykonania aktu lub czynności.
Nie można utożsamiać "wstrzymania wykonania" z przywróceniem stanu sprzed wykonania decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wstrzymanie wykonania wykonanej już decyzji nie wywołałoby żadnych skutków prawnych, bowiem brak byłoby czynności nadających się do wykonania, a zatem takich, które można byłoby wstrzymać. W efekcie powyższego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację ma sąd pierwszej instancji, że sąd może orzec o przyznaniu ochrony tymczasowej tylko w odniesieniu do aktów, które podlegają wykonaniu, a zatem nie można wstrzymać wykonania decyzji, która została już wykonana, niezależnie od tego czy dokonała tego strona dobrowolnie, czy też nastąpiło to w drodze egzekucji administracyjnej.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika strony skarżącej o przeprowadzenie dowodów uzupełniających ze wskazanych w zażaleniu dokumentów, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Służy ono zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie polega na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia w postępowaniu zażaleniowym nowych argumentów i przedstawiania nowych dowodów zaprzecza funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stałby się podmiotem ponownie oceniającym wniosek.
Wskazać jednakże należy, że strona ma prawo wystąpić z kolejnym wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym przedstawi nowe, istotne okoliczności czy dowody, które nie były znane stronie oraz sądowi na etapie rozpoznania pierwszego wniosku, i które mogą mieć wpływ na pozytywne rozpatrzenie żądania.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.