Uzasadnienie
W dniu 27 marca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęło zażalenie skarżącej R. P. na postanowienie Sądu z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Lu 978/05 odmawiające przywrócenia jej terminu do złożenia dokumentów źródłowych. W zażaleniu tym podniosła, iż wbrew stwierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie mogła skorzystać z pomocy mieszkającego z nią syna lub jego rodziny z powodu występujących między nimi konfliktów.
W dniu 24 kwietnia 2006 r. do Sądu wpłynęło pismo uczestników postępowania A. i R. K. zatytułowane oświadczenie, w którym podają, iż wspólne prowadzenie przez skarżącą i jej syna gospodarstwa rolnego oraz zamieszkiwanie z nim i jego rodziną w jednym domu nie wskazuje na brak między nimi wzajemnych kontaktów. Ponadto stwierdzają, iż wiek oraz stan zdrowia R. P. nie przeszkadza jej w dojazdach do sądu i dokonywaniu zakupów w miejscach oddalonych od domu. Wszelkie podejmowane przez skarżącą czynności procesowe.
W dniu 28 kwietnia 2006 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo B. P. zatytułowane odpowiedź na zażalenie, w treści którego popiera zażalenie skarżącej R. P. na postanowienie Sądu z dnia 17 marca 2006 r. argumentując, iż uchybienie terminu do złożenia dokumentów spowodowane było mrozami i sporą do przebycia odległością do poczty, co dla ludzi w podeszłym wieku i schorowanych było trudne do zrealizowania. Wyjaśnił także, iż w nie mogą liczyć na pomoc syna zatem swoje sprawy muszą załatwiać samodzielnie.
Postanowieniem z dnia 11 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", uchylił postanowienie z dnia 17 marca 2006 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia dokumentów źródłowych i przywrócił R. P. termin do dokonania czynności w tym zakresie. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż argumenty podniesione zarówno w zażaleniu skarżącej na postanowienie z dnia 17 marca 2006 r. jak również w piśmie B. P. nazwanym odpowiedź na zażalenie zmieniają okoliczności faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji za podstawę zaskarżonego orzeczenia i uzasadniają jego uchylenie. Fakt, iż syn skarżącej uprawia przekazane mu w użytkowanie gospodarstwo rolne nie dowodzi, iż wzajemne ich relacje pozwalają skarżącej liczyć na pomoc ze strony syna. Sąd odmawiając skarżącej przywrócenia terminu do złożenia dokumentów źródłowych kierował się wcześniejszymi jej wyjaśnieniami, które nie dały podstaw do uznania, iż nie miała ona możliwości skorzystania z pomocy innych osób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, iż w świetle nowych okoliczności podanych przez skarżącą, wniosek jej zasługuje na uwzględnienie pomimo, iż uchybiła siedmiodniowemu terminowi do złożenia wymaganych dokumentów i nie wskazała daty ustania przyczyny tego uchybienia. W ocenie Sądu trudne warunki życiowe takie jak opieka nad chorym mężem, zamieszkiwanie z dala od najbliższej placówki pocztowej, brak dostępu do telefonu, dokuczliwy mróz i brak pomocy ze strony najbliższych uprawdopadabniają brak winy w uchybieniu terminu do złożenia dokumentów określonych w wezwaniu.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli A. i R. K. podnosząc, iż wzajemne relacje między skarżącą a jej synem nie wskazują na zerwanie kontaktów rodzinnych, a przedstawiona przez nią trudna sytuacja życiowa jest nieprawdziwa. Sąd wydając zaskarżone postanowienie kierował się jedynie takimi okolicznościami jak wiek oraz stan zdrowia małżeństwa P. nie uwzględniając przy tym argumentów strony przeciwnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa" jeżeli strona uchybiła terminowi jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Badając zaskarżone postanowienie Sąd uznał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dokonał właściwej oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do złożenia dokumentów źródłowych.
W niniejszej sprawie, R. P. złożyła wniosek o przywrócenie terminu dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin. Z akt sprawy wynika, że jest ona osobą starszą (69 lat), opiekującą się chorym, nieopuszczającym domu mężem. Powodem usprawiedliwiającym nienadesłanie w zakreślonym terminie dokumentów jest miejsce zamieszkania z dala od najbliższej placówki pocztowej, trudne warunki atmosferyczne spowodowane silnym mrozem w miesiącu lutym oraz a’kcentowany przez skarżącą konflikt rodzinny z synem wykluczający możliwość udzielenia przez niego pomocy. Ze względu na to, iż uchybienie terminu było nieznaczne (jednodniowe) a skarżąca R. P. we wniosku o przywrócenie terminu powołała argumenty odpowiadające przesłankom określonym w art. 86 § 1 ppsa, stanowisko Sądu I instancji należało uznać za zgodne z prawem. Wbrew podniesionym w zażaleniu zarzutom należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 87 § 2 ppsa do wykazania braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej wystarczy samo uprawdopodobnienie okoliczności na to wskazujących, które skarżąca w sposób wyczerpujący przedstawiła. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, ze uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa.