Postanowienie NSA z 18 stycznia 2023 r., II OZ 798/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 711/22 o zawieszeniu postępowania

Sprawa

w sprawie ze skargi M. Spółki z o.o. S.K.A. z siedzibą w K. na postanowienie nr 301/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2022 r., znak: WOB.7722.34.2022.JKUT w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Robert Sawuła

Uzasadnienie

Postanowieniem z 7 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 711/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Krakowie zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi M. Spółki z o.o. S.K.A. z/s w K. (Spółka) na postanowienie nr 301/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (MWINB) z 14 kwietnia 2022 r., znak: WOB.7722.34.2022.JKUT, w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu.

Zaskarżonym postanowieniem MWINB utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (PINB) nr 18/2022 z 21 stycznia 2022 r., którym na podstawie art. 59i ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2021, poz. 2351 ze zm., uPb) nałożono na Spółkę karę w wysokości 125 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, tj. budynku magazynowego z częścią ekspozycyjno-handlową i zapleczem socjalno-administracyjnym zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w C. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji. Na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm., Ppsa) wniesiono o rozważenie zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania skarg Spółki na: decyzję MWINB nr 121/2022 z 31 marca 2022 r. (utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nr 162/2021 z 17 listopada 2021 r., znak: PINB-7355/z/509/2021 w sprawie sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy z 5 listopada 2021 r.), oraz decyzję MWINB nr 122/2022 z 31 marca 2022 r. (utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nr 183/2021 z 22 grudnia 2021 r., znak: PINB-7355/z/592/2021 w sprawie sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy z 10 grudnia 2021 r.). Wniosek Spółki o zawieszenie postępowania uzupełniono w piśmie z 23 sierpnia 2022 r. (data nadania).

W odpowiedzi na skargę i piśmie uzupełniającym z 2 sierpnia 2022 r. strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi oraz wniosku o zawieszenie postępowania, w całości podtrzymała stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego do sądu wojewódzkiego postanowienia.

Sąd pierwszej instancji zawieszając postępowanie uznał, że od prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawach wskazanych we wniosku o zawieszenie postępowania zależy ocena prawidłowości wydania postanowienia będącego przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż postępowanie w przedmiocie nałożenia kary dotyczy obiektu budowlanego, co do którego toczą się wskazane wyżej postępowania, w związku zobligowany był zawiesić postępowanie w niniejszej sprawie.

Zażalenie na powyższe postanowienie sądu pierwszej instancji wniósł MWINB reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca się naruszenie przepisu art. 125 1 pkt 1 Ppsa polegające na zawieszeniu postępowania wskutek błędnego przyjęcia, że rozstrzygnięcie sprawy ze skargi Spółki na opisane na wstępie postanowienie MWINB zależy od wyniku postępowań ze skarg Spółki na opisane wyżej decyzje MWINB wydane w sprawach sprzeciwów od zawiadomień o zakończeniu budowy, podczas gdy wynik ww. postępowań prowadzonych pod sygn. akt II SA/Kr 709/22 i II SA/Kr 712/22 pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia MWINB nr 301/22 z 14 kwietnia 2022 r.

Zaskarżając powyższe postanowienie sądu pierwszej instancji skarżący kasacyjnie organ wnosi o jego uchylenie oraz o zasądzenie od skarżącej Spółki kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że zgodnie z art. 54 ust. 1 uPb w zw. z art. 31zy¹ ustawy "COVID-19" do użytkowania obiektu budowlanego, którego dotyczą wskazane powyżej postępowania, można przystąpić po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego wskazane powyżej postępowania, można przystąpić po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Do chwili upływu terminu do wniesienia sprzeciwu inwestor nie jest uprawniony do użytkowania obiektu budowlanego. Z kolei wniesienie sprzeciwu oznacza, że bez względu na prawidłowość decyzji o sprzeciwie inwestor nie posiada tytułu do użytkowania obiektu. Tym samym – w ocenie żalącego organu – kwestia prawidłowości sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy nie ma wpływu na zasadność nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.

Dalej zwrócono uwagę, że użytkowanie obiektu budowlanego, którego dotyczą wskazane na wstępie postępowania, zostało stwierdzone w dniu 8 listopada 2021 r., a zatem przed upływem 14 dni od dnia złożenia w dniu 5 listopada 2021 r. zawiadomienia o zakończeniu budowy.

W odpowiedzi Spółki na zażalenie organu wniesiono o jego oddalenie.

Skarżąca podnosi, że w wymienionych sprawach WSA w Krakowie wydał już wyroki uchylające zaskarżone decyzje MWINB. Niemniej jednak przesłanka zawieszenia niniejszego postępowania jawi się jako aktualna do czasu prawomocnego zakończenia ww. spraw ze sprzeciwów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią przepisu art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Europejskiej. Na mocy przytoczonego przepisu sąd ma możliwość zawieszenia postępowania ze względu na prejudycjalność innego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przesłanką skorzystania z tej podstawy zawieszenia, związanej z wynikiem innego postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Europejskiej, jest zaistnienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już wszczęte.

Trafnie podnosi się, że między daną sprawą sądowoadministracyjną, a innym postępowaniem - o którym stanowi art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa - istnieć musi związek tego rodzaju, że wynik, toczącego się już postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie wtedy tylko upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (por. postanowienie NSA z 28 lutego 2012 r., I GZ 27/12; LEX nr 1136610).

Wypada wskazać, że nałożenie kary w świetle przepisu art. 59i uPb ma prowadzić do użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z prawem. Ustawodawca w uzasadnieniu do projektu noweli wprowadzającej powyższy przepis, tzn. ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020, poz. 471), nazwał ten tryb mechanizmem tzw. żółtej kartki. Kara nie jest bowiem nakładana od razu, jak już wspomniano powyżej, a po przeprowadzeniu określonej procedury. Ponieważ jedyną przesłanką wymierzenia kary administracyjnej z art. 59i uPb jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez dokonania wymaganego prawem zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy (art. 54 uPb) lub przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 uPb), a kwestia ta zostanie rozstrzygnięta z chwilą uprawomocnienia się wyroków w sprawach (do sygn. akt II SA/Kr 709/22 – tu została wniesiona skarga kasacyjna od tego orzeczenia) ze skargi na decyzję nr 121/2022 z 31 marca 2022 r. MWINB (utrzymującą w mocy decyzję PINB nr 162/2021 z 17 listopada 2021 r. w sprawie sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy z 5 listopada 2021 r.), oraz do sygn. akt II SA/Kr 712/22 sprawa ze skargi Spółki na decyzję nr 122/2022 z 31 marca 2022 r. MWINB (utrzymującą w mocy decyzję PINB nr 183/2021 z 22 grudnia 2021 r., znak: PINB-7355/z/592/2021 w sprawie sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy z 10 grudnia 2021 r.) zasadnie zatem uznał sąd pierwszej instancji, że rozstrzygnięcie sprawy ze skargi Spółki na postanowienie o wymierzeniu grzywny za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego jest uzależnione do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w w/w sprawach.

Nie mogła zatem odnieść skutku argumentacja strony żalącej się odnośnie naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa.

W tej sytuacji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.