Uzasadnienie
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1895/09, odrzucono zażalenie T. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2010 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi T. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie doręczono [...] 26 kwietnia 2010 r. 5 maja 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, a więc po upływie siedmiodniowego terminu, w którym stosownie do art. 194 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.), należało dokonać tej czynności.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, T. Z. podniosła, że rozstrzygnięcie jest krzywdzące a ona nie potrafi wypełnić formularza sądowego. 100 złotych to dla niej znaczna suma. Ma legitymację osoby niepełnosprawnej, która upoważnia do ulg i uprawnień. Ponadto, nie obowiązuje jej termin odpowiedzi ponieważ ma "dokumenty bezterminowe".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozważań na obecnym etapie postępowania jest prawidłowość odrzucenia zażalenia T. Z. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie a nie problematyka związana z koniecznością wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, który wynika z ustawy (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Ograniczenie wynikające z art. 252 § 2 p.p.s.a. dotyczy obowiązku wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie, a sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 199 oraz 220 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a.)
Należy zauważyć, że kiedy, w odpowiedzi na wezwanie Sądu pierwszej instancji do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca podniosła że nie ma pieniędzy, zarządzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie poinformowano T. Z., że może skorzystać z prawa pomocy i przesłano jej do wypełnienia formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, pouczając jednocześnie o konsekwencji niedotrzymania siedmiodniowego terminu na wypełnienie zarządzenia.
Wbrew obawom, wyrażanym przez skarżącą w nadesłanym następnie piśmie, wniosek o przyznanie prawa pomocy wolny jest od opłat sądowych. Z tego też powodu, składane w tej sprawie przez T. Z. sprzeciw oraz zażalenia nie wiązały się z koniecznością uiszczania dodatkowych opłat.
Wyjaśnienia, jak należy wypełnić poszczególne rubryki formularza, znajdują się nad tymi rubrykami. Ponadto, jeżeli na podstawie złożonego wniosku sąd nie będzie mógł ocenić rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawczyni, wezwie ją do uzupełnienia dokumentów, nie nakładając na stronę "kar" w wysokości 3 tysięcy złotych, o których pisze skarżąca.
Obecnie rozpoznawane zażalenie złożone jest na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odrzuceniu zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując prawidłowość wydania takiego rozstrzygnięcia sprawdza, czy rzeczywiście T. Z. – prawidłowo pouczona o możliwości i terminie do wniesienia zażalenia – złożyła to zażalenie po upływie terminu przewidzianego w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i czy w sprawie złożony został wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności.
Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia (art. 194 § 2 p.p.s.a.). Postanowienie Sądu pierwszej instancji wydane 6 kwietnia 2010 r. o pozostawieniu wniosku T. Z. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania doręczono jej 26 kwietnia 2010 r. wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. Tym samym, termin do wniesienia zażalenia minął 3 maja 2010 r., a pismo nadane zostało przez skarżącą 5 maja 2010 r.
Przywrócenie terminu może nastąpić na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.). W aktach sprawy brak takiego wniosku, a twierdzenia skarżącej dotyczące choroby, czy inwalidztwa nie stanowią jedynej przesłanki do automatycznego przywracania terminu przez Sąd.
Należy zatem uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo odrzucił zażalenie T. Z. Jeżeli natomiast chodzi o prawo pomocy, skarżąca na każdym – dalszym – etapie postępowania może ponownie wnosić o przyznanie prawa pomocy – to znaczy zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czy radcy prawnego.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.