Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 271/12, odmówił Gminie O. wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie n. z dnia 28 grudnia 2011 r., w sprawie ze skargi Gminy O. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej "P.p.s.a.", wskazał, że w sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji, skoro strona nie wystąpiła o wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji. Istota i charakter decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, polegającej na utrzymaniu merytorycznego rozstrzygnięcia organu I instancji powoduje, że nawet w przypadku wstrzymania decyzji organu I instancji, ale bez jednoczesnego wstrzymania zaskarżonej do Sądu decyzji organu II instancji, dokonane wstrzymanie rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie n., nie odniesie upragnionego skutku prawnego. Nadal bowiem skuteczna będzie decyzja organu II instancji, utrzymująca decyzję o rozbiórce obiektu. Jednocześnie brak wniosku skarżącej Gminy w zakresie wstrzymania zaskarżonej decyzji (organu II instancji), czyni niemożliwym wstrzymanie wnioskowanego aktu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Gmina O., zarzucając mu błędną wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a., a w konsekwencji odmowę wstrzymania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie n.
W uzasadnieniu wskazano, że przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. polegające na możliwości wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zastanie wykonany, a następnie w wyniku uwzględnienia skargi dojdzie do jego wzruszenia. W ocenie skarżącej wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi łączy się z niebezpieczeństwem powstania po jej stronie realnej szkody z uwagi na znaczne koszty wykonania robót rozbiórkowych i niwelacyjnych.
W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o zmianę postanowienia i orzeczenie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Z powyższego wynika, iż postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje strona skarżąca w treści swego wniosku. Postępowanie to dotyczy, co do zasady, możliwości wstrzymania zaskarżonej do sądu decyzji, co jednak nie wyklucza możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Dopiero więc gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie
P.p.s.a. wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Nie jest również możliwe wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, Sąd nie może wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.
Skoro w przedmiotowej sprawie wniosek Gminy O. dotyczy wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie n. z dnia 28 grudnia 2011 r., a zatem organu pierwszej instancji, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że w sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania tej decyzji, bowiem strona nie wystąpiła o wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji. Bez jednoczesnego wstrzymania zaskarżonej do Sądu decyzji, wstrzymanie rozstrzygnięcia organu I instancji, nie odniesie upragnionego skutku prawnego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.