Postanowienie NSA z 25 stycznia 2006 r., II OZ 8/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 stycznia 2006r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2005r. sygn. akt II SA/Gd 797/05 o przyznaniu skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych i odmowie ustanowienia adwokata

Sprawa

w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 sierpnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej postanawia: - oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Krystyna Borkowska

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 listopada 2005r. sygn. akt II SA/Gd 797/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił częściowo wniosek T. M. o przyznanie prawa pomocy, w ten sposób, że zwolnił ją od kosztów sądowych, a w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, wniosek oddalił. Sąd I instancji stwierdził, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni uzasadnia zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W ocenie Sądu brak jest jednak podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż kwota miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego skarżącej nie jest niska (wynosi 1780 zł). Tym samym może ona partycypować w pozostałych kosztach postępowania.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca T. M., podnosząc, że Sąd nie uwzględnił miesięcznych kosztów utrzymania syna, które wynoszą około 1500 zł oraz wydatków na lekarstwa, wyżywienie i mieszkanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, spoczywa na wnioskodawcy.

Ustalenia będące podstawą oceny sytuacji finansowej i majątkowej strony przeprowadził Sąd I instancji, a zażalenie nie podważa prawidłowości tych ustaleń.

Także w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw, ażeby ustanowić na rzecz skarżącej adwokata, gdyż należy mieć dodatkowo na uwadze fakt, że Sąd I instancji nie jest związany granicami skargi i jest zobligowany do badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub bezczynności z urzędu, co powoduje uwzględnienie skargi nawet przy jej wadliwym sformułowaniu oraz znikomej aktywności strony skarżącej w procesie przed sądem administracyjnym.

Należy również mieć na uwadze treść przepisu art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.

Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, przy czym podkreślenia wymaga, iż pomoc Państwa jest instytucją wyjątkową, zatem przesłanki jej udzielenia nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.

W niniejszej sprawie należy uznać, że skarżąca nie wykazała, iż udział adwokata jest niezbędny w prowadzeniu sprawy, a jeżeli podtrzymuje zamiar ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, to z oceny jej sytuacji majątkowej wynika, iż jest w stanie zaoszczędzić środki finansowe na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego. Stałe świadczenia, które pobiera skarżąca umożliwiają bowiem planowanie wydatków, zwłaszcza w sytuacji, gdy świadczenia te nie są niskie.

Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.