Uzasadnienie
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej jako: WSA) z dnia 20 grudnia 2011 r., II SA/Rz 474/11 odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sprawie wniosku I. K. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej jako: PPWIS) z dnia [...] kwietnia 2011r., Nr [...] w przedmiocie zgody na ekshumację zwłok. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia 1 maja 2011 r. I. K., wniosła do WSA na decyzję PPWIS z dnia [...] kwietnia 2011 roku, Nr [...], którą uchylono decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Strzyżowie z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] w sprawie odmowy wyrażenia zgody na ekshumację zwłok K. K. z grobu ziemnego na cmentarzu parafialnym w Ż. do grobu na cmentarzu w Ł. Z uwagi na braki formalne skargi tj. nieuiszczenie w zakreślonym przez Sąd terminie wpisu od skargi, WSA - postanowieniem z dnia 6 lipca 2011 r. - odrzucił skargę I. K..
W dalszej kolejności skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Po jego rozpoznaniu WSA postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2011 r., odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, ale na skutek zażalenia złożonego przez skarżącą, w sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA), który postanowieniem z dnia 12 października 2011 r., II OZ 934/11 uchylił postanowienie WSA z dnia 24 sierpnia 2011r. (pkt 1) i przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu NSA wskazał, że możliwości finansowe skarżącej są ograniczone, a to uzasadnia na obecnym etapie sprawy przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podniesiono, że wbrew stanowisku Sądu I instancji profesjonalny pełnomocnik mógłby ewentualnie rozważyć możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi.
W dniu 7 grudnia 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Rzeszowie pełnomocnik w osobie adwokata M. S. złożył do WSA w imieniu I. K. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję PPWIS z dnia [...] kwietnia 2011 roku, Nr [...]. Powołując się na wskazania zawarte w postanowieniu NSA z dnia 12 października 2011 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że I. K. nie z własnej winy uchybiła terminowi do skutecznego wniesienia skargi, choć ostatecznie została zwolniona z opłaty od niej. Dodatkowo wskazano, że strona dokonała już czynności złożenia skargi, bowiem skarga znajduje się w aktach sprawy, natomiast z opłaty jest zwolniona. Z ostrożności procesowej pełnomocnik w załączeniu przesłał sporządzoną przez niego skargę.
Rozpatrując ww. wniosek WSA wskazał, że z akt sprawy wynika, iż I. K. nie uchybiła terminowi do złożenia skargi. Skarżąca uchybiła natomiast terminowi do uiszczenia wpisu i z tego powodu tj. nieuiszczenia w zakreślonym terminie wpisu sądowego, skarga została odrzucona postanowieniem WSA z dnia 6 lipca 2011 r. Wobec tego, że skarga I. K. wniesiona została z zachowaniem terminu, co oznacza, że czynność strony została dokonana w terminie, to niecelowym stało się orzekanie o przywróceniu terminu do jej złożenia, a złożony przez pełnomocnika wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, jest niedopuszczalny i jako taki podlegać musi odrzuceniu.
Wnosząc zażalenie pełnomocnik skarżącej zaskarżył ww. postanowienie WSA w całości, zarzucając mu obrazę przepisu art. 86 § 1 w związku z art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami - dalej jako: ppsa) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi jest niedopuszczalny w sytuacji, gdy z powodu braku uiszczenia wpisu skarga nie została skutecznie złożona co przemawia za dopuszczalnością złożonego wniosku. W konsekwencji autor zażalenia wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję PPWIS z dnia [...] kwietnia 2011 r., względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie wniosku WSA do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi w niniejszej sprawie jest dopuszczalny, natomiast nie byłby dopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Jeśli odmówić skarżącej prawa do przywrócenia terminu do złożenia skargi to przyznane jej prawo pomocy jest czysto iluzoryczne i nie chroni praw skarżącej. Stronie minął już termin do wniesienia skargi kasacyjnej, zresztą można z dużą dozą prawdopodobieństwa przewidzieć losy takiej skargi kasacyjnej, gdyż kontrola instancyjna NSA ograniczyłaby się do zbadania zasadności odrzucenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest niezasadne.
Należy wskazać, że sytuacja procesowa skarżącej jest dość szczególna, ale niestety zła sekwencja podejmowanych przez nią w postępowaniu działań powoduje, że rację ma WSA a nie autor zażalenia. NSA wskazuje, że Sąd I instancji słusznie stwierdził, że skarga I. K. wniesiona została z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 1 ppsa, co oznacza, że czynność strony została dokonana w terminie, a więc wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi był niedopuszczalny. Odrzucenie skargi było zaś wynikiem nie uchybienia terminowi a innego braku - nieopłacenia skargi w terminie.
Należy bowiem podkreślić, że skarżąca swój wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyła już po odrzuceniu jej skargi i co więcej, nie kwestionowała w żaden sposób tego rozstrzygnięcia WSA, co w konsekwencji spowodowało jego prawomocność. Tym samym skarga I. K. została ostatecznie odrzucona ze względu na jej nieopłacenie a nie na przekroczenie terminu do jej wniesienia, a więc zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych (w tym wpisu) jest bez znaczenia dla kwestii odrzuconej w sposób prawidłowy skargi. Podsumowując, skoro skarga została odrzucona nie ze względu na uchybienie terminu do jej wniesienia, ale z innych względów, to następcze (już po odrzuceniu skargi) zwolnienie skarżącej od kosztów nie ma wpływu na fakt jej odrzucenia. Oczywiście byłoby zupełnie inaczej, gdyby skarżąca złożyła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy przed odrzuceniem skargi, po wezwaniu ją o uzupełnienie wpisu, ale niestety tak nie postąpiła.
Podsumowując, zaskarżone orzeczenie WSA było prawidłowe, gdyż mając na uwadze kolejność czynności procesowych skarżącej Sąd I instancji musiał odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi jako niedopuszczalny.
Mając na uwadze powyższe NSA orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa.