Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E. Ś. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 22 kwietnia 2005 r., którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 14 marca 2005 r. i orzeczono o odmowie wymeldowania E. Ł. oraz jej dzieci: M. Ł., M. Ł. i P. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. Spacerowej [...] w Gdańsku. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono E. Ś. w dniu 9 marca 2006 r.
W dniu 7 kwietnia 2006 r. skarżąca, której postanowieniem Sądu z dnia 9 sierpnia 2005 r. przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2006 r. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnikiem E. Ś. adwokata S. J. w dniu 24 kwietnia 2006 r. Skarżąca udzieliła pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi w dniu 16 maja 2006 r. Skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2005 r. została wniesiona w dniu 24 maja 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 31 maja 2006 r. odrzucił skargę kasacyjną E. Ś.. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż stosownie do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, natomiast skarga kasacyjna wniesiona po upływie terminu podlega odrzuceniu. Sąd podkreślił, że o obowiązującym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca została prawidłowo pouczona. W takiej sytuacji skarga kasacyjna, która została wniesiona z uchybieniem terminu oraz bez wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, podlegała odrzuceniu.
Na powyższe postanowienie Sądu pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie, w którym zarzucił błędnie odrzucenie wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej. Powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 253/05, pełnomocnik podniósł, iż skoro termin do wniesienia skargi kasacyjnej powinien biec od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu powziął wiadomość o wyznaczeniu go przez organ samorządu zawodowego do reprezentowania oznaczonej osoby w konkretnej sprawie, to skarga kasacyjna wniesiona w sprawie niniejszej w dniu 24 maja 2006 r. została wniesiona w terminie. Jak bowiem oświadczył w skardze kasacyjnej - o wyznaczeniu pełnomocnikiem dowiedział się w dniu 28 kwietnia 2006 r. Mając powyższe na uwadze, zdaniem pełnomocnika, trzydziestodniowy termin do sporządzenia i wniesienia kasacji winien być liczony od dnia, w którym pełnomocnik z urzędu dowiedział się o ustanowieniu go do reprezentowania w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej po upływie tego terminu jest możliwe wyłącznie, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują bowiem wstrzymania biegu terminów ustawowych. Tak więc również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy nie może stanowić i nie stanowi podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu wyrażonego w orzeczeniu o sygn. akt II OZ 253/05.
Z akt sprawy wynika, że odpis wyroku z dnia 8 grudnia 2005 r. został doręczony skarżącej w dniu 9 marca 2006 r., zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej (trzydzieści dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem) upłynął w dniu 10 kwietnia 2006 r. (art. 83 § 2 p.p.s.a.). Skarga kasacyjna w tej sprawie została wniesiona w dniu 24 maja 2006 r., bezsprzecznie po upływie terminu, określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. Tym samym niezbędne było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Sąd nie może podjąć postanowienia o przywróceniu terminu z urzędu. Przywrócenie terminu możliwe jest natomiast jedynie wówczas, gdy strona wykaże, iż nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. Okoliczność świadczącą o braku winy może stanowić postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy, mające na celu ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia środka zaskarżenia, takiego jak skarga kasacyjna, który musi być sporządzony z zachowaniem przymusu adwokacko-radcowskiego.
Zatem skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej byłoby możliwe w przypadku złożenia w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i uwzględnienie tego wniosku przez Sąd Niemniej jednak w sprawie niniejszej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie został złożony. Skoro pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, to Sąd I instancji słusznie odrzucił spóźnioną skargę kasacyjną, zgodnie z art. 178 p.p.s.a. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (post. NSA z dnia 19.01.2006. sygn. akt II OZ 1463/05, post. NSA z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I OZ 172/06, post. NSA z dnia 29 czerwca 2006 r. sygn. akt II OZ 675/06).
Podobne stanowisko wynika z licznych orzeczeń Sądu Najwyższego (postanowienie z dnia 11.10. 2001 r., IV CZ 163/01, OSNC 2002/5/70; postanowienie z dnia 17.11.1998 r., II UZ 122/98, OSNP 1999/22/736; postanowienie z dnia 09.08.2000 r., I CKN 747/00, Lex nr 52786; postanowienie z dnia 27.09.2001 r., II UZ 51/01, OSNP 2003/13/324).
Sąd nie orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z uwagi na brak stosownego oświadczenia pełnomocnika (§ 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.