Postanowienie NSA z 13 października 2005 r., II OZ 802/05

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 13 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 122/05 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w ½ oraz oddalenia wniosku w pozostałym zakresie

Sprawa

w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 kwietnia 2004 r. sygn. akt SA/Rz 2557/01 oddalającego skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 19 października 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a zażalenie oddalić

Skład

Sędzia NSA Ludwik Żukowski przewodniczący

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 8 lutego 2005 r., uzupełnionym następnie na urzędowym formularzu, W.M. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 kwietnia 2004 r. sygn. akt SA/Rz 2557/01.

Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawczyni wskazała, że jej obecna sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania sądowego.

Z tytułu prawa do emerytury uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości 730 zł. Zamieszkuje wspólnie z dorosłym synem i jego rodziną. Syn wprawdzie uzyskuje wynagrodzenie za pracę w miesięcznej wysokości 1 300 zł, jednakże znaczne koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz zakupem leków uniemożliwiają jej skuteczne domaganie się wzruszenia wadliwego orzeczenia sądu.

Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA 122/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpoznając sprzeciw, częściowo uwzględnił wniosek o przyznanie prawa pomocy, zwalniając skarżącą od połowy kosztów sądowych. W pozostałym zakresie wniosek został oddalony. Kierunek rozstrzygnięcia Sąd I instancji uzasadnił w szczególności wysokością wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania, wynoszącego 100 zł. Pomimo niekorzystnej sytuacji bytowej i rodzinnej, skarżąca jest w stanie z wykorzystaniem własnych zasobów i uprawnień wygospodarować kwotę 50 zł by skutecznie dochodzić przed sądem swoich praw.

Postanowienie to W. M. zaskarżyła zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W zażaleniu skarżąca ograniczyła się do sformułowania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz prezentacji stanu sprawy w przedmiocie uprawnień kombatanckich. Ponowiła ponadto zawarte we wniosku i sprzeciwie okoliczności faktyczne uzasadniające w jej ocenie uwzględnienie wniosku w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych określa art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, zwolnienie od wydatków, albo też zwolnienie od opłat sądowych i wydatków. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Na miesięczne dochody skarżącej składa się emerytura w wysokości 730 zł. Skarżąca zamieszkuje z synem i jego rodziną we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadając mieszkanie o powierzchni 75 m2. Skarżąca oświadczyła, że znaczącą części swoich wydatków przeznacza na drogie leki oraz zabiegi lecznicze, których miesięczne koszty wynoszą 250 zł. Niezależnie od tego uiszcza wysokie opłaty związane z prowadzonym gospodarstwem domowym.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, że to na skarżącej ciążył obowiązek niewątpliwego wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Jakkolwiek skarżąca powołała się na znaczne wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem mieszkania, nie wykazała ich wysokości żadnym dowodem. Składane zaś przez nią w toku postępowania oświadczenia w zakresie możliwości podołania kosztom sądowym budzą istotne wątpliwości. Skarżąca nie przedstawiła nadto wysokości wydatków mieszkaniowych.

We wniosku z dnia 17 lutego 2005 r. skarżąca wskazuje, że jej miesięczne wydatki na leki wahają się od 200 do 250 zł. W sprzeciwie z dnia 21 marca 2005 r. stwierdza już kategorycznie, że każdego miesiąca ponosi z tej racji wydatki w wysokości 250 zł i nie jest w stanie uiścić z tytułu wpisu sądowego kwoty wyższej niż 25 zł.

Nie można też tracić z pola widzenia, że wpis w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie wynosi 100 zł, a Sąd ten zwolnił skarżącą od połowy tej kwoty. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że wydatek w wysokości dodatkowych 25 zł spowodowałby uszczerbek dla jej utrzymania. Przeciwnie, wyjątkowo niski stopień precyzji z jaką skarżąca podaje ponoszone przez nią wydatki, nie pozwala na udzielenie jej twierdzeniom wiarygodności.

Za uwzględnieniem zażalenia nie może przesądzić również współprzyczynianie się skarżącej do utrzymywania rodziny jej dorosłego syna. Pomimo wspólnego zamieszkiwania, syn skarżącej jest zatrudniony i uzyskuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości 1 300 zł. To na nim, a nie na skarżącej leży obowiązek utrzymania jego rodziny.

Warto wreszcie wskazać, że postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie dotyczy dodatku kombatanckiego w miesięcznej wysokości 242 zł. Skarżąca winna więc sama ocenić, czy perspektywa tego długofalowego dodatkowego dochodu zasługuje na poniesienie czasowego niedostatku z racji wpisu sądowego wynoszącego 50 zł. Wydaje się, że nawet dłuższe niż miesięczne oszczędności poczynione w tym celu mogłyby dla skarżącej nieść za sobą wizję znaczącej poprawy sytuacji materialnej.

Mając powyższe na względzie, należało w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.