Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2010 roku, sygn. akt II SA/Wa 1326/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek A. B i H. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. B i H. B. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] czerwca 2009 roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji dróg powiatowych i gminnych położonych w Białymstoku wraz z budową przynależnej infrastruktury technicznej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 26 marca 2010 r., skarżący wnieśli o wstrzymanie wskazanej decyzji Wojewody Podlaskiego, argumentując, że do zrealizowania planowanej inwestycji (poszerzenia ul. [...] w Białymstoku), teren ich działki jest całkowicie zbędny, ponieważ przebudowa ulicy [...] naprzeciw działki [...] została tak zaprojektowana, że pomimo poszerzenia jezdni od strony działek skarżących do szerokości 16 m, a drugiej jezdni do szerokości 10 m, w porównaniu do staniu aktualnego nowa droga oddala się od ich działek, zaś nowy chodnik w wyniku przebudowy zostanie odsunięty od działki 806/3 o 1,5 m w stronę osi jezdni.
Oddalając wniosek Sąd I instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została wydania na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.), a przejście prawa własności gruntów położonych w pasie planowanej drogi publicznej następuje z mocy prawa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna (art. 12 ust. 4 omawianej ustawy). Tym samym, wniesienie skargi do sądu nie niweczy skutku przejścia na rzecz Gminy Białystok prawa własności gruntu wydzielonego pod budowę drogi.
Zaskarżona decyzja została wydana przy stosowaniu przepisów omawianej ustawy w brzmieniu przed nowelizacją wprowadzoną ustawą zmieniającą z 25 lipca 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 154, poz. 958) tj. w okresie obowiązywania dwuetapowej realizacji inwestycji drogowych, najpierw poprzez uzyskanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji drogowej, a potem poprzez uzyskanie odrębnej decyzji o pozwoleniu na budowę drogi. Dopiero powołana ustawa zmieniająca z mocą od 10 września 2008 r. zastąpiła dwuetapowy etap przedinwestycyjny jedną decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, dając inwestorowi prawo przystąpienia do robót budowlanych w oparciu o taką decyzję. Ustawa zmieniająca w przepisach przejściowych nadto stanowi w art. 6 ust. 1, iż do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Powyższe, w odniesieniu do sprawy niniejszej i wniosku skarżących, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku oznacza, że w oparciu o zaskarżoną decyzję inwestor nie może rozpocząć robót budowlanych tj. fizycznie wkroczyć w nieruchomość skarżących.
Dopiero po uzyskaniu decyzji udzielającej pozwolenia na budowę drogi będzie mógł przystąpić do prac budowlanych. Tym samym skarżona decyzja nie stwarza bezpośrednich niebezpieczeństw, które mogłyby uzasadnić wstrzymanie wykonania decyzji.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skarżący nie wykazali przesłanek do wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji, w szczególności nie uzasadnili, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do przezwyciężenia skutki lub, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ponadto, charakter prawny zaskarżonej decyzji także nie pozwala na wstrzymanie jego wykonalności, albowiem akt ten w zakresie prawa własności gruntów rodzi skutki z mocy prawa (ex lege) z chwilą uzyskania jego ostateczności i jako taki nie wpływa jeszcze na podjęcie prac budowlanych. Dopiero w drugim etapie tej procedury, to jest z chwilą uzyskania przez inwestora pozwolenia budowlanego będzie można podjąć roboty budowlane, przez co dopiero skutki wydania takiej decyzji można będzie rozpatrywać w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.).
W zażaleniu, skarżący podtrzymali "wszystkie argumenty zawarte w uzasadnieniu wniosku" o wstrzymanie, wskazując ponadto, że "zabiera się" im grunt "na zapas poza granice terenu faktycznie niezbędnego do zrealizowania zamierzenia inwestycyjnego".
24 czerwca 2010 r. wpłynęła odpowiedź Wojewody Podlaskiego na złożone przez A. B i H. B. zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawidłowo uznał, że decyzja o lokalizacji drogi stanowi podstawę do wydania pozwolenia na budowę i nie może uzasadniać udzielenia ochrony tymczasowej. Skutki, które mógłby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogą wystąpić dopiero w wyniku wykonania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaskarżona decyzja Wojewody Podlaskiego z [...] czerwca 2009 roku nie powoduje takich skutków, ponieważ nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych (por. postanowienia NSA z 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OZ 506/10 oraz z 16 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 674/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Lokalizacja drogi publicznej jest dopiero pierwszym etapem zmierzającym do jej powstania i stanowi podstawę do ubiegania się przez inwestora o pozwolenie na budowę. W postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, które może prowadzić do faktycznego rozpoczęcia robót budowlanych, stronom tego postępowania będzie przysługiwała możliwość uzyskania ochrony tymczasowej, o ile zdecydują się złożyć stosowny wniosek.
Na marginesie wskazać należy, że argumenty skarżących związane z zasadnością wydania decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji dróg powiatowych i gminnych nie mogą być badane na tym etapie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Obecnie kontroli podlega jedynie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 8 kwietnia 2010 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.