Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej H. E. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2014 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] października 2013 r., nakazującej inwestorowi G. i A. G. doprowadzenie lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym do stanu zgodnego z prawem.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, w zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podkreślono, że obecnie strona skarżąca prowadzi remont na podstawie zgłoszenia, w ramach którego zostaną wykonane nowe podłączenia przewodów kominowych spalinowych i wentylacyjnych. Wykonanie zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez lokatora prowadzić będzie do wykonania dodatkowego zbędnego komina. Według skarżącej wykonanie nowego rozwiązania kominowego, narzuconego decyzją z dnia [...] października 2013 r. w związku z jej niezgodnością z warunkami technicznymi, może spowodować zagrożenie życia.
Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ocena przesłanek wstrzymania zaskarżonego aktu (art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione.
Wskazując na przedmiot niniejszej sprawy, Sąd pierwszej instancji uznał, iż skarżąca nie wyjaśniła ani nie uprawdopodobniła, na czym polegałaby ewentualna znaczna szkoda bądź trudne do odwrócenia skutki związane z wykonaniem zaskarżonej decyzji. We wniosku brakuje argumentacji na temat wysokości ewentualnej szkody wyrządzonej wykonaniem zaskarżonej decyzji. Dlatego Sąd nie ma żadnej możliwości oceny zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Możliwość wystąpienia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków przez wydanie danej decyzji musi być realna. Wystąpienie dodatkowego zbędnego komina nie jest przesłanką wyczerpującą dyspozycję z art. 61 § 3 P.p.s.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] października 2014 r. nakazał inwestorowi wykonanie zaleceń wynikających z ekspertyzy mistrza kominiarstwa. Decyzja ta ma na celu doprowadzenie przewodów kominowych do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego, a w związku z tym wykonanie zaskarżonej w postępowaniu nieważnościowym decyzji nie może spowodować zagrożenia dla zdrowia czy życia skarżących.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła H. E., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca zakwestionowała prawidłowość przyjętego w sprawie przez kominiarza rozwiązania systemu kominowego i stwierdziła, że zgłosiła projekt przebudowy kanałów kominowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji nie jest wolne od wad.
Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Pomijając, zatem przepisy szczególne, w świetle powyższej normy stwierdzić należy, iż zasadą jest, że złożenie środka zaskarżenia od ostatecznej decyzji organu nie ma w stosunku do niej skutku suspensywnego. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest natomiast możliwe, na podstawie rozstrzygnięcia procesowego organu lub sądu administracyjnego. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu stosownego wniosku, w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. i są to niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Celem zaś wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, a więc udzielenia stronie tzw. ochrony tymczasowej jest przede wszystkim zapobieżenie sytuacji, w której zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględniania skargi akt ten zostanie wzruszony.
Taka sytuacja wypaczałaby w rzeczywistości sens kontroli sądowoadministracyjnej szczególnie w sytuacji całkowitej lub znacznej niemożności przywrócenia stanu poprzedniego lub poniesienia przez stronę szkody w stopniu znacznym.
Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, jedynym z warunków oceny, czy sytuacja strony skarżącej uprawnia ją do udzielenie jej na czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego ochrony tymczasowej jest odpowiednie uzasadnienia wniosku, które pozwala na ocenę tę sytuacji w świetle przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Pominął jednak Sąd pierwszej instancji to, iż analiza tych przesłanek powinna zostać poprzedzona ustaleniem, czy możliwym jest w ogóle wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, a ta zależy przede wszystkim od charakteru prawnego decyzji, której rozpoznawany wniosek dotyczy. Przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś (red.). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 295; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r. sygn. SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, t. 1).
Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Objęta skargą w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do takich aktów nie należy. Jej odmowny charakter nie rodzi bowiem żadnych skutków prawnych ani dla adresata decyzji, którą badano w postępowaniu nieważnościowym, ani stron niniejszego postępowania nadzwyczajnego. Źródło praw i obowiązków podlegających wykonaniu stanowi ostateczna decyzja wydana postępowaniu jurysdykcyjnym, tj. decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] października 2013 r., a nie decyzja odmawiająca stwierdzenia jej nieważności.
Z tych też względów nie może strona skarżąca skutecznie wywodzić naruszenia w warunkach przedmiotowej sprawy art. 61 § 3 P.p.s.a..
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.