Uzasadnienie
Postanowieniem z 20 października 2022 r., II SA/Gd 428/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Gdańsku odrzucił wniosek R. H. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Gdańsku z 23 września 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 428/20, w sprawie ze skargi M. H. i R. H. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (PWINB) z 1 kwietnia 2020 r., nr WOP.7722.178.2013.MK, w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki.
W uzasadnieniu postanowienia z 20 października 2022 r. sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrokiem z 10 listopada 2020 r., II SA/Gd 428/20, WSA w Gdańsku oddalił skargę M. H. i R. H. na ww. postanowienie PWINB, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. z 2 stycznia 2020 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z 30 czerwca 2021 r. WSA w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną skarżących od powyższego wyroku jako sporządzoną osobiście z pominięciem przymusu adwokacko–radcowskiego.
Skarżący wspólnie wnieśli własnoręcznie sporządzone zażalenie na ww. postanowienie z 30 czerwca 2021 r.
Postanowieniem z 23 września 2021 r. WSA w Gdańsku odrzucił zażalenie M. H. i R. H. na postanowienie z 30 czerwca 2021 r.
Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie z 23 września 2021 r.
WSA w Gdańsku postanowieniem z 9 czerwca 2022 r. odrzucił zażalenie R. H. na postanowienie tego sądu z 23 września 2021 r. W uzasadnieniu postanowienia z ⁿ czerwca 2022 r. sąd wojewódzki wskazał, że zażalenie skarżących na postanowienie z 23 września 2021 r. o odrzuceniu ich zażalenia na postanowienie sądu z 30 czerwca 2021 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej było obarczone brakami formalnymi, tj. nie zostało podpisane przez żadnego ze skarżących, a ponadto nie uiszczono od niego wpisu sądowego. Wobec tego skarżący zostali wezwani do usunięcia ww. braków formalnych. Przy czym, skarżący R. H. odebrał wezwania w dniu 19 listopada 2021 r. (a zatem 7-dniowy termin dla niego do usunięcia braków formalnych zażalenia upływał 26 listopada 2021 r.), natomiast skarżąca M. H. odebrała wezwania w dniu 26 listopada 2021 r. (a zatem 7-dniowy termin do usunięcia braków formalnych zażalenia upływał dla niej w dniu 3 grudnia 2021 r.).
W konsekwencji nadanie przez oboje skarżących w dniu 3 grudnia 2021 r. kopii ich zażalenia z własnoręcznymi podpisami uprawniało do stwierdzenia, że skarżąca M. H. podpisała zażalenie w terminie, natomiast skarżący R. H. uzupełnił brak formalny w postaci swojego podpisu już po upływie 7-dniowego terminu na dokonanie tej czynności. Natomiast wpis sądowy od zażalenia uiszczony został w terminie. Mając powyższe na uwadze, WSA w Gdańsku odrzucił zażalenie R. H. na postanowienie tego sądu z 23 września 2021 r.
R. H. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku z 9 czerwca 2022 r., zarzucając mu naruszenie art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm., Ppsa) poprzez jego zastosowanie i odrzucenie wniesionego przez skarżącego zażalenia wywodząc, że złożył zażalenie w ustawowym terminie. Jednocześnie z ostrożności procesowej w zażaleniu skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Gdańsku z 23 września 2021 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Sąd wojewódzki odrzucając wniosek o przywrócenie terminu uwypuklił, że postanowieniem z 21 września 2022 r., II OZ 512/22, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie M. H. na postanowienie WSA w Gdańsku z 23 września 2021 r., II SA/Gd 428/20, w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M. H. i R. H. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do uchybienia przez skarżącego R. H. terminu do złożenia zażalenia, w konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia należało uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy. W niniejszej sprawie znajdował zastosowanie art. 88 Ppsa, gdyż przepisy Ppsa nie przewidują możliwości wnioskowania o przywrócenie terminu, który nie został uchybiony.
Sąd wojewódzki na marginesie wskazał, że powodem odrzucenia zażalenia skarżącego R. H., o którym orzeczono postanowieniem z 9 czerwca 2022 r., nie było uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, ale uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez złożenie podpisu.
Zażalenie na powyższe postanowienie z 20 października 2022 r. wniósł R. H., zarzucając mu naruszenie art. 88 Ppsa poprzez jego błędne zastosowanie i odrzucenie wniesionego zażalenia.
Zdaniem skarżącego zarzut nieuzupełnienia braku formalnego zażalenia nie powinien determinować oceny stanowiska skarżącego, gdyż jego intencją jest podważenie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie.
Mając na uwadze powyższe skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a z ostrożności procesowej wnosi o przywrócenie mu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionego pisma procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 88 Ppsa, spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu powinna wynikać wprost z jego treści. O niedopuszczalności wniosku możemy mówić, gdy: wniosek został złożony po upływie roku od upływu uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego, zgodnie z art. 87 § 5 Ppsa; uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, zgodnie z art. 86 § 2 Ppsa; strona nie uchybiła terminowi; wniosek dotyczy terminu, który nie podlega przywróceniu, np. wniosek o przywrócenie terminu prawa materialnego lub terminu instrukcyjnego; ze względu na stan sprawy przywrócenie terminu stało się zbędne (nieaktualne) (por. H. Knysiak – Sudyka (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX).
Zanim sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 Ppsa, zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Aby skutecznie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu konieczne jest jednoznaczne stwierdzenie, że do uchybienia terminu doszło.
W niniejszej sprawie R. H. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Gdańsku z 23 września 2021 r. jednocześnie twierdząc, że nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia powyższego środka zaskarżenia, co potwierdzają akta sprawy. Zażalenie skarżących datowane na 22 października 2021 r. nadane zostało w placówce pocztowej tego samego dnia, co oznacza, że dokonano tej czynności procesowej z zachowaniem siedmiodniowego terminu od dnia doręczenia skarżącym odpisu kwestionowanego nim postanowienia, co miało miejsce 15 października 2021 r.
Z uwagi na powyższe, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia był niedopuszczalny i podlegał odrzuceniu, gdyż nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zaskarżone postanowienie odpowiada tym samym prawu, jak bowiem słusznie wskazał sąd pierwszej instancji powodem odrzucenia zażalenia skarżącego R. H., o którym orzeczono postanowieniem z 9 czerwca 2022 r., nie było uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, ale uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez złożenie podpisu.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 259), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.