Postanowienie NSA z 25 sierpnia 2017 r., II OZ 810/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 224/16 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej J. K.

Sprawa

w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną J. K. (dalej również jako "żaląca") złożoną w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że na podstawie art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (z zastrzeżeniem § 2 i 3). W niniejszej sprawie skarżąca sporządziła skargę kasacyjną osobiście, a z akt sprawy nie wynika aby była do tego uprawniona. W związku z faktem, iż skarżąca została prawidłowo pouczona przy doręczeniu jej odpisu wyroku o wymogach formalnych skargi kasacyjnej jak również o konsekwencjach ich niedochowania Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną.

Zażalenie od powyższego postanowienia złożyła J. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu pełnomocnik żalącej podniósł, że razem ze skargą kasacyjną jego mocodawczyni wniosła o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów postępowania oraz ustanowienie radcy prawnego celem spełnienia wymogów formalnych skargi wynikających z art. 175 § 1 p.p.s.a. Żaląca na wezwanie Sądu uzupełniła braki wniosku składając go na urzędowym formularzu, jednak do dnia złożenia zażalenia nie został on rozpoznany. W ocenie pełnomocnika należało zatem uznać, że odrzucenie skargi kasacyjnej przed rozpoznaniem wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy było przedwczesne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. Brak adnotacji o sporządzeniu skargi kasacyjnej przez uprawnioną osobę należy odczytywać jako niedopełnienie obowiązku wypływającego z przymusu adwokacko – radcowskiego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2010 r., komentarz do art. 175, teza 15). Niezachowanie przymusu adwokacko – radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej stanowi brak, który nie podlega uzupełnieniu. Oznacza to, że skarga taka podlega odrzuceniu, bez wzywania wnoszącego do uzupełnienia braków w wyznaczonym terminie.

W niniejszej sprawie żaląca odebrała odpis wyroku z uzasadnieniem przesłany wraz z pismem przewodnim z dnia 10 lutego 2017 r., które zawierało pouczenie o wymogach formalnych skargi kasacyjnej i konsekwencjach ich niedochowania. Pomimo tego żaląca złożyła w dniu [...] marca 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) własnoręcznie sporządzoną i podpisaną skargę kasacyjną. Jeśli zatem skargę kasacyjną, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, podpisała osobiście żaląca, to oznacza to, że sporządziła ją osoba nieuprawniona. Nie ma przy tym prawnego znaczenia okoliczność, że żaląca w osobiście sporządzonej skardze kasacyjnej zawarła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej. Dokonanie bowiem czynności w postaci złożenia skargi kasacyjnej wymagało formalnej jej oceny, a ta nie mogła nie uwzględnić regulacji określonej w art. 175 § 1 i § 3 p.p.s.a. Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpoznaniu w trybie wnioskowym, a więc zgoła innym niż ocena wniesionej przez żalącą skargi kasacyjnej. Wniesienie skargi kasacyjnej obligowało zatem WSA w Warszawie do jej oceny i do wydania rozstrzygnięcia procesowego, decydującego o nadaniu jej dalszego biegu bądź też stwierdzającego jej niedopuszczalność. Rzeczą oczywistą jest, że skardze sporządzonej i podpisanej przez żalącą, Sąd I instancji nie mógł nadać dalszego biegu, a to obligowało do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi (por. postanowienie NSA z 3 grudnia 2013 r. sygn. akt II FZ 1082/13).

Podnieść przy tym należy, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, skutkiem którego żalącej może zostać ustanowiony pełnomocnik z urzędu nie stanowi przeszkody do odrzucenia skargi kasacyjnej wniesionej osobiście przez skarżącą. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu ma bowiem możliwość złożenia odrębnej skargi kasacyjnej, a w przypadku upływu ustawowego terminu do jej złożenia, winien skorzystać z trybu przewidzianego art. 87 § 1 p.p.s.a. składając w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu wniosek o jego przywrócenie (por. postanowienie NSA z 3 sierpnia 2012 r. sygn. akt II OZ 638/12).

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.