Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 7 marca 2008 roku, wezwano W. S. do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Wojewody M. z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w kwocie 200 złotych, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone pod wskazany przez W. S. adres do doręczeń w dniu 10 marca 2008 roku.
Dnia 29 kwietnia 2008 roku skarżąca uiściła żądaną opłatę, domagając się jednocześnie przywrócenia terminu do jej wniesienia. Wskazała, że wezwanie zostało doręczone pod wskazany przez nią adres do doręczeń (Biuro Porad Prawnych), a jego pracownicy jej o tym nie poinformowali, a zatem uchybienie powstało bez jej winy.
Postanowieniem z dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 173/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek W. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W ocenie Sądu uchybienie w niniejszej sprawie przez stronę terminu do wniesienia wpisu nie nastąpiło w sposób przez nią niezawiniony. Stwierdzono, że skoro W. S. wskazała z własnej woli adres Biura Porad Prawnych jako swój adres do doręczeń, to winna była dołożyć starań, aby niezwłocznie dowiedzieć się o otrzymanej pod ten adres korespondencji w sprawie.
Ponadto skoro sama wybrała taki sposób otrzymywania pism sądowych, zła organizacja pracy i odbioru korespondencji w Biurze nie oznacza braku winy po stronie skarżącej. Podobnie wskazana w piśmie, załączonym do wniosku, choroba jednego z pracowników Biura nie może usprawiedliwić uchybienia terminu, skoro Biuro zatrudnia wiele osób. Sąd stwierdził, iż rzeczą stron postępowania jest wskazanie takiego adresu do doręczeń, aby pisma w toku sprawy doręczane pod taki adres były przez nie systematycznie odbierane. Konsekwencje braku należytego przepływu informacji pomiędzy osobami, odbierającymi korespondencję w sprawie pod wskazanym adresem do doręczeń a stroną, która adres taki wskazała, obciążają tę ostatnią.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła W. S. oraz jej pełnomocnik, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. W ocenie żalącego się, zostały spełnione wszelkie przesłanki z art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkujące przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu przez skarżącą. Wskazano, iż fakt, że skarżąca korzystała z pomocy Biura Porad Prawnych i wskazała jego adres jako adres do korespondencji nie wyklucza przyjęcia, że brak było jej winy w uchybieniu terminu. W. S., która nie posiada stosownej wiedzy prawniczej oraz jest osobą ubogą, zwróciła się o pomoc do podmiotu świadczącego usługi prawne w uzasadnionym przeświadczeniu, że jej sprawa będzie prowadzona w sposób rzetelny i fachowy. Na wskazanie adresu Biura jako adresu do doręczeń istotny wpływ miała okoliczność, że mieszka ona poza K. i w miejscu swojego zameldowania jest często nieobecna. Zwrócenie się o pomoc do biura prawnego w powyższych okolicznościach należy uznać za działanie uzasadnione i świadczące o należytym prowadzeniu własnych spraw.
Podano w tym miejscu, że stan majątkowy skarżącej nie uzasadniał przyznania jej pomocy prawnej z urzędu. Autor zażalenia wskazał dalej, że zwracając się do Biura Porad Prawnych skarżąca została wprowadzona w błąd co do kwalifikacji osób w nim pracujących i możliwości uzyskania należytej pomocy prawnej w prowadzeniu przedmiotowej sprawy a brak wiedzy prawniczej uniemożliwił skarżącej rozeznanie, iż ma do czynienia z osobami niekompetentnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W warunkach sprawy stwierdzić należy, iż Sąd Wojewódzki w Krakowie błędnie ocenił, że W. S. nie wykazała braku zawinienia po swojej stronie.
Okoliczność bowiem podana we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, mogła zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczyć o braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do uiszczenia wpisu. Za taką okoliczność można było uznać brak terminowego poinformowania skarżącej przez pracownika Biura Porad Prawnych o wezwaniu dotyczącym wniesienia wpisu. Potwierdzenie powyższej okoliczności zawiera oświadczenie pracownika Biura Porad Prawnych (k. 38 akt sądowych). Tymczasem WSA w Krakowie pominął tę okoliczność, zwracając jedynie uwagę na fakt, iż Biuro zatrudniało więcej osób niż prowadzący sprawę skarżącej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być natomiast oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku należy także, zdaniem NSA zbadać, czy w przedmiotowej sprawie doszło do prawidłowego doręczenia adresatowi przesyłki, z uwagi na fakt jej odbioru nie bezpośrednio przez skarżącą a przez inną osobę bez zbadania jej umocowania w tym zakresie. Podkreślić należy bowiem, iż pełnomocnikiem dla doręczeń może być zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a. jedynie osoba fizyczna.
Należy wskazać także, iż w razie wątpliwości co do ustanowienia adresu dla doręczeń Sąd mógł wezwać stronę do uzupełnienia braku, w aktach znajdował się bowiem także jej adres.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.