Uzasadnienie
Skarżąca I. P. wniosła w dniu 6 kwietnia 2017 r. skargę na uchwałę Rady Miasta Wejherowo z dnia 1 września 2014 r., nr VIK/XLVI/549/2014 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Wejherowa obejmującej odcinek pasa drogowo-kolejowego od Ronda Solidarności w ciągu ul. I Brygady Pancernej Wojska Polskiego do ul. Kociewskiej. Do skargi dołączono kopię wezwania do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą, z dnia 27 stycznia 2017 r., na które Rada Miasta Wejherowo udzieliła odpowiedzi uchwałą z dnia 14 marca 2017 r., nr VIIk/XXX/334/2017.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Wejherowa reprezentowana przez prezydenta miasta wniosła o jej odrzucenie jako spóźnionej wskazując, że skarżąca wezwała radę do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 30 listopada 2016 r., na które udzielono odpowiedzi uchwałą z dnia 20 grudnia 2016 r., nr VIIk/XXVIII/321/2016, doręczoną w dniu 2 stycznia 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 maja 2017 r., na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), - dalej p.p.s.a. odrzucił skargę.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z akt planistycznych wynika, iż pełnomocnik skarżącej skierował w dniu 30 listopada 2016 r. do Rady Gminy Wejherowo wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę uchwały z dnia 1 września 2014 r., nr VIK/XLVI/549/2014. Wezwanie to wpłynęło do Rady Gminy Wejherowo w dniu 5 grudnia 2016 r. i zostało przekazane Radzie Miasta Wejherowo, która podjęła w dniu 20 grudnia 2016 r. uchwałę nr VIIk/XXVIII/321/2016 nieuwzględniającą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, którą to uchwałe doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 2 stycznia 2017 r. Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, rozpoczął bieg od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie (t.j. 2 stycznia 2017 r.) i upłynął w dniu 1 lutego 2017 r. Skarżąca w skardze powołuje się na kolejne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, dotyczące tej samej zaskarżonej uchwały, zawarte w piśmie z dnia 27 stycznia 2017 r., doprecyzowujące wcześniejsze wezwanie i będące odpowiedzią na stanowisko organu wyrażone w uchwale z dnia 20 grudnia 2016 r. Jednak drugie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa tą samą uchwałą nie wywołuje skutku prawnego w postaci zachowania terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Termin ten powinien być liczony od pierwszego wezwania (z dnia 30 listopada 2016 r.), a ponieważ upłynął w dniu 1 lutego 2017 r. wniesienie skargi w dniu 6 kwietnia 2017 r. nastąpiło po terminie.
Pismem z dnia 16 czerwca 2017 r. I. P. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 22 maja 2017 r. zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na wadliwym uznaniu, iż skarga została wniesiona z uchybieniem 30 dniowego terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podkreśliła, że oba wezwania dotyczyły innych kwestii i formułowały inne zarzuty wobec zaskarżonej uchwały, co oznacza, ze nie zachodziła między nimi tożsamość przedmiotu wezwania. Dodatkowo Rada udzieliła odpowiedzi na wezwanie z dnia 27 stycznia 2017 r. i co oznacza, że termin do wniesienia skargi powinien być liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na drugie wezwanie z dnia 27 stycznia 2017 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w postanowieniu składu siedmiu sędziów z 24 czerwca 2002 r., sygn. akt OSA 2/02 (publ. ONSA z 2003 r., Nr 1, s. 2), zgodnie z którym wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonego aktu jednokrotnie. Następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Nie ulega wątpliwości, że wezwanie jest czynnością procesową (formalną), powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu zmianę (uchylenie) uchwały lub zarządzenia właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego. Wezwanie organu do samokontroli aktu konkretyzuje podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone i akt będącą tego przyczyną. Organ, do którego wniesiono wezwanie może je uwzględnić lub też zachować się biernie.
Instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest surogatem środków zaskarżenia, o jakich mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Nie można więc instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa traktować jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana wielokrotnie i bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby to działanie znaczenia prawnego, byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałoby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawić bezpieczeństwo tego obrotu. Ponadto takie rozumienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na akty organów jednostek samorządu terytorialnego w pozycji bardziej uprzywilejowanej niż inne podmioty, wnoszące skargi na podstawie innych przepisów (np. osoby, które wniosły odwołanie od decyzji organu I instancji, a następnie skargę). Nie ulega przy tym wątpliwości, że ilekroć przepisy stanowią o środkach odwoławczych (art. 108 § 1, art. 125 § 1, art. 127 § 1, art. 129 § 1, art. 130 § 1 i 2, art. 141 § 1 k.p.a.), dotyczą one prawa określonego podmiotu (strony) do jednokrotnego wniesienia danego środka (odwołania, zażalenia) od konkretnego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia).
Przyjęcie poglądu, że ten sam podmiot może wielokrotnie składać to samo wezwanie do tego samego organu i co należy podkreślić w tej samej sprawie, dotyczącej tego samego aktu, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1, jak i z przepisem art. 78 Konstytucji RP. Jest to utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko (por. postanowienia NSA: z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. II OSK 1199/10, z dnia 26 lutego 2010 r., sygn. II OSK 289/10, z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. II OSK 552/08, z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2/12, z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 545/15, publ. www.nsa.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA w Gdańsku, że w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi winien być liczony od daty udzielenia odpowiedzi na pierwsze wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co miało miejsce w dniu 2 stycznia 2017 r. Ponownie złożone pismo skarżącej traktowane przez nią jako kolejne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie mogło otworzyć skarżącej drogi do skutecznego złożenia kolejnej skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym na uchwałę Rady Miasta Wejherowo z dnia 1 września 2014 r., nr VIk/XLVI/549/2014. Bez znaczenia jest również fakt, iż Rada Miasta Wejherowa udzieliła odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżącej z dnia 27 stycznia 2017 r. Dlatego też zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.