Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2143/15, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wezwano skarżące G. z siedzibą w K. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosło skarżące Stowarzyszenie. W uzasadnieniu podniosło, że z uwagi na brak wystarczających środków Towarzystwo wnioskuje o obniżenie wysokości wpisu o połowę. Następnie, po przedstawieniu swojej aktualnej sytuacji finansowej, Stowarzyszenie zwróciło uwagę, że w sprawie nie działa w swoim interesie, ale dotyczącym środowiska jak również powołało się na art. 9 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, zgodnie z którym bariera finansowa nie powinna być przeszkodą w dostępie do wymiaru sprawiedliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W związku z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a. przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby pod rygorem uiszczenia wpisu uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny, podlega odrzuceniu przez sąd.
W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia (tj. w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r.) sprawa niniejsza nie znajdowała się w katalogu spraw objętych art. 239 pkt 1 p.p.s.a., w których to sprawach, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu korzysta ze zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Jednocześnie Stowarzyszenie nie należy do kręgu podmiotów zwolnionych z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 2 - 4 p.p.s.a. Także nowe brzmienie przepisów p.p.s.a. wprowadzone ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) nie pozwala na przyjęcie odmiennego stanowiska. Słusznym było zatem wydanie przez Przewodniczącego Wydziału zarządzenia o wezwaniu Stowarzyszenia do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Wysokość tego wpisu znajduje swoje umocowanie w przywołanym w treści zaskarżonego zarządzenia § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który odnosi się do postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym. Wysokość wpisu sądowego w niniejszej sprawie wynika zatem wprost z obowiązujących przepisów i nie ma możliwości jego niedochodzenia przez Sąd.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że podnoszona przez organizację kwestia posiadania niewystarczającej ilości środków finansowych nie ma żadnego wpływu na prawidłowość ustalenia wysokości wpisu. Jeżeli bowiem Towarzystwo nie ma staczających środków na ponoszenie ciężarów finansowych związanych z prowadzeniem postępowania sądowego, zagwarantowaniu prawa do sądu służy instytucja prawa pomocy.
Ponadto wskazać należy, że rozpatrując wniesione zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu nie ma także możliwości obniżenia wysokości tego wpisu. Wysokość wpisu w odniesieniu do poszczególnych kategorii spraw została precyzyjnie określona i nie ma możliwości jej zmniejszania w trybie zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Oczywiście strona która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w odpowiednim zakresie. Jest to jednak odrębne postępowanie wpadkowe, które musi zostać zainicjowane odpowiednim wnioskiem.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie.