Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę P. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] sierpnia 2015 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Skarżącą w dniu 20 kwietnia 2016 r. wniosła o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia tego wyroku, a w dniu 6 maja 2016 r. – na wezwanie Sądu – również wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, albowiem do dnia złożenia wniosku nie wiedziała o oddaleniu przez Sąd jej skargi. Wynikało to z tego, że została przez Sąd pouczona o braku obowiązku stawiennictwa na rozprawie, a w dniu rozprawy była zmuszona zastąpić – w prowadzonym przez nią punkcie gastronomicznym – osobę, która dzień wcześniej "bez słowa odeszła z pracy". Z tego powodu skarżąca dopiero w dniu 20 kwietnia 2016 r. (w rozmowie telefonicznej z pracownikiem sekretariatu Sądu) dowiedziała się, jakie orzeczenie zostało przez Sąd wydane i wówczas niezwłocznie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 766/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił P. O. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 lutego 2016 r. oraz odmówił sporządzenia uzasadnienia tego wyroku.
Zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu. Nawet gdyby przyjąć, iż skarżąca – bez własnej winy – nie miała możliwości wzięcia udziału w rozprawie, to w żaden sposób nie uniemożliwiało to jej powzięcia wiadomości o wydanym w sprawie orzeczeniu i złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Doręczone stronie w dniu 25 stycznia 2016 r. zawiadomienie o terminie rozprawy zawierało pouczenie o braku obowiązku osobistego stawiennictwa na rozprawie oraz, w pkt. 3., wyjaśnienie dotyczące zasad sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu oddalającego skargę.
Zatem skarżąca – jako osoba należycie dbająca o własne interesy – miała obowiązek zapoznać się wnikliwie z treścią powyższego pouczenia, którego treść jest jednoznaczna i budzi żadnych wątpliwości. O ile skarżąca powzięłaby jednak jakiekolwiek wątpliwości co do informacji w nim zawartych, to jej obowiązkiem było ich niezwłoczne wyjaśnienie, co można było uczynić choćby w rozmowie telefonicznej z uprawnionym pracownikiem sekretariatu Sądu. Skoro skarżąca, jak sama przyznała, z takiej możliwości nie skorzystała, albowiem dopiero w dniu 20 kwietnia 2016 r., a więc ponad dwa miesiące po terminie rozprawy, "dowiedziała się telefonicznie o oddaleniu jej skargi", to nie można przyjąć, że dochowała ona należytej staranności, wymaganej od niej jako strony postępowania sądowego.
W ocenie Sądu podniesione przez skarżącą okoliczności nie dawały podstaw do uwzględnienia jej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W konsekwencji powyższego Sąd oddalił wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wyroku jako wniesiony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 141 § 2 p.p.s.a.
Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że ponosi winę w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 lutego 2016 r.
W uzasadnieniu podniosła, że na skutek niezależnych od niej okoliczności, dotyczących jej pracy zawodowej, nie mogła stawić się na rozprawie, po której nastąpiło ogłoszenie orzeczenia. Powyższe okoliczności przedłużały się, a prowadzona działalność gospodarcza wymagała ciągłego zaangażowania z jej strony. Skarżąca zwróciła się do Sądu w najwcześniejszym możliwym dla niej terminie - w dniu 20 kwietnia 2016 r. W tej dacie, po otrzymaniu informacji o wydaniu wyroku, niezwłocznie złożyła wniosek o przywrócenie terminu.
Skarżąca podkreśliła, że w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wobec czego należy zastosować wobec niej znaczenie niższe kryteria staranności wymaganej przy prowadzeniu jej spraw sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji zasadnie uznał, że skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.
Podkreślić należy, że w zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżąca została pouczona o tym, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku, oraz że złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Skarżąca została również poinformowana, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu I instancji. Ponadto z informacji zawartej w wymienionym zawiadomieniu wynikało, że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. W rezultacie tych pouczeń strona powinna mieć świadomość, że jeżeli na rozprawie zaplanowanej na dzień 17 lutego 2016 r. zapadnie wyrok oddalający skargę, to wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku należy wnieść w terminie 7 dni.
Zatem skarżąca, prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy - przy dochowaniu wymaganej staranności - mogła dowiedzieć się o treści wydanego w dniu 17 lutego 2016 r. wyroku oraz sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, w tym konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jeżeli strona miała wątpliwości co do kwestii proceduralnych lub toku postępowania sądowego to mogła przed rozprawą, w dniu rozprawy lub niezwłocznie po rozprawie uzyskać potrzebne informacje na co zwrócił prawidłowo uwagę Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w dbałości o swoje interesy skutkiem czego było zawinione uchybienie terminu do dokonania wskazanej czynności. Uzasadniało to oddalenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jako wniesionego z uchybieniem terminu wskazanego w art. 141 § 2 p.p.s.a.
W związku z tym, należało przyjąć, iż kwestionowane rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.