Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt VIl SAB/Wa 119/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OZ 770/15, oddalił zażalenie skarżących na postanowienie z dnia 17 czerwca 2015 r.
W dniu 18 lutego 2016 r. do Sądu wpłynął formularz PPF złożony przez D. i M. W., w którym skarżący zwrócili się o udzielenie pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Sąd potraktował nadesłany formularz jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 17 czerwca 2015 r.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SAB/Wa 119/14, WSA w Warszawie odmówił zmiany postanowienia z dnia 17 czerwca 2015 r.
W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że z poprzednio nadesłanego formularza wynika, iż skarżący prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. Posiadają dwie działki o łącznej powierzchni 2488 m2. Obydwoje są emerytami, ich dochód z tytułu otrzymywanych emerytur wynosi łącznie 2781 zł. Mieszkanie jest pozbawione zimnej wody i ogrzewania. Nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Zamieszkują pod adresem [...] [...], w mieszkaniu o powierzchni 57 m2. Oświadczyli, że domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Dodali, że w mieszkaniu nie posiadają ogrzewania ani wody, nikt z nimi nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Wskazali, że ich emerytury są na poziomie minimum socjalnego. Nie mają kont bankowych. Dzieci wnioskodawców nie prowadzą z nimi wspólnego gospodarstwa, są tylko zameldowane pod tym adresem.
Nie mają pojazdów mechanicznych poza rowerem, nie otrzymują pomocy od dzieci, znajomych i organizacji społecznych. Dodali, że zarówno J. W. jak i M. W. nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej. Być może M. W. założyła działalność gospodarczą pod adresem w N. D., ale jeżeli została zarejestrowana, to bardzo niedawno, a skarżąca nie osiąga jeszcze żadnych dochodów, być może, że będzie to działalność internetowa, do której też są potrzebne nakłady na opłaty czy ZUS. Wnioskodawca dodała, że na żywność mają mniej niż 900 zł, z leków kupują tylko te ratujące życie. Załączyła kopie dokumentów PIT 40A za 2013 r., z których wynika, że M. W. osiągnął w 2013 r. dochód w kwocie: 21 401 zł, a D. W. w kwocie: 17 673 zł.
Z aktualnie nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawczyni prowadzi nadal z mężem wspólne gospodarstwo domowe, utrzymują się aktualnie z kwoty 3 047 zł miesięcznie w tym jest dodatek pielęgnacyjny, skarżąca nie opisała w jakiej wysokości otrzymują dodatek, opisała że ponosi koszty utrzymania mieszkania 500 zł miesięcznie, ok 800 zł miesięcznie wynoszą koszty leczenia, w zależności od stanu zdrowia na wykup leków nie mają pieniędzy - wykupują tylko leki ratujące życie, koszty postępowania sądowego przewyższają ich dochody a same kserokopie, listy polecone to koszt 1 000 zł miesięcznie. Pozostałe dane są bez zmian.
W ocenie Sądu brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, iż wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 p.p.s.a. Skarżący nie wykazali bowiem, by od wydania postanowienia z dnia 17 czerwca 2015 r. nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących ich sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia innej treści. Wprawdzie skarżący wskazali ponoszone koszty miesięczne jednak bez wyszczególnienia istotnych składników tych kosztów. Wskazali, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą 500 zł, leki 800 zł zaś ok. 1 000 zł ponosi na koszty sądowe z uwagi na prowadzone postępowania: listy polecone, kserokopie. Wskazali też, że do kwoty emerytur skarżącej i męża w łącznej wysokości 2 781 zł doszedł dodatek pielęgnacyjny i aktualnie miesięcznie utrzymują się z kwoty 3 047 zł.
Zdaniem Sądu - z uwagi na bardzo oszczędne informacje dotyczące sytuacji finansowej - nie jest możliwa ocena, czy sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Sąd podkreślił również, że koszty ponoszone w związku z prowadzonymi licznymi sprawami sądowymi nie należą do kosztów utrzymania koniecznego.
Z powyższych względów Sąd I instancji, w oparciu o art. 165 p.p.s.a., odmówił zmiany postanowienia z dnia 17 czerwca 2015 r.
Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a."), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Składając zatem kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, strona winna przedstawić nowe, istotne okoliczności, które mogą mieć wpływ na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Brak wskazania takich okoliczności, przy ponownym złożeniu wniosku, powoduje, że raz już dokonana, w prawomocnym postanowieniu sądu, ocena możliwości płatniczych strony, pozostaje nadal aktualna.
Rozpoznawany przez Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy swoim przedmiotem odnosił się do sprawy już rozstrzygniętej przez ten Sąd w toku dotychczasowego postępowania, gdyż prawomocnym postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r. oddalono wniosek skarżących o przyznanie prawa w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia adwokata.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji podniósł, że w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przywołali okoliczności pozwalających stwierdzić, że ich sytuacja materialna zmieniła się na tyle istotnie, że zasadna stała się zmiana stanowiska wyrażonego we wcześniejszych orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący powołali się bowiem na zbliżone okoliczności, jak w poprzednio składanym wniosku. Okoliczności te były już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Sąd uznał wówczas, że wskazane we wniosku okoliczności nie są wystarczające dla przyznania skarżącym prawa pomocy. Obecnie przeprowadzona analiza znajdujących się w aktach sprawy wniosków również nie pozwala stwierdzić, że sytuacja majątkowa skarżących uległa pogorszeniu. Skarżący nie przedstawili żadnych okoliczności, ponad te, które były przedmiotem rozważań w zakończonym postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy.
Z powyższych względów należało uznać, że w sprawie nie zachodzą warunki do zmiany postanowienia WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2015 r. na podstawie art. 165 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.