Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek Z. B. o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 czerwca 2005r. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że postanowieniem z dnia 7 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - zwolnił ją z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi przekraczającego kwotę 100 zł. oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Składając nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności, które nie zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu wcześniejszego postanowienia dotyczącego przyznania prawa pomocy i mogłyby przemawiać za wydaniem rozstrzygnięcia o odmiennej treści. Okoliczności takiej nie stanowi fakt, że skarżąca już po wydaniu poprzedniego postanowienia owdowiała, skoro w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy i dalszych pismach wskazywała, że mieszka i prowadzi gospodarstwo domowe wyłącznie z córką. W opinii Sądu I instancji za wyłącznie częściowym zwolnieniem od kosztów w zakresie objętym wcześniejszym postanowieniem oraz oddaleniem wniosku skarżącej w pozostałym zakresie przemawia fakt, że opłata za sporządzenie uzasadnienia wynosi 100 zł (ponad którą to kwotę skarżąca poprzednio była zwolniona), a przede wszystkim, że wniosek w tym przedmiocie okazał się spóźniony, co prowadzi do odmowy sporządzenia motywów wyroku. Zdaniem Sądu skarżąca jest w stanie ponieść pozostałe koszty postępowania, a w granicach jej możliwości finansowych pozostaje także zapewnienie sobie profesjonalnej pomocy prawnej, jeśli na dalszym etapie postępowania okaże się ona niezbędna.
Pismem z dnia 13 kwietnia 2006r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podkreśla, że dokonanie wpłaty 100 zł za tytułem wpisu od skargi było dla niej dużym wysiłkiem finansowym, a opłacenie adwokata z urzędu i wniesienie opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku przekracza jej możliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest uzasadnione i zasługuje na uwzględnienie.
Jak wyżej wskazano postanowieniem z dnia 7 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił skarżącą od wpisu od skargi przekraczającego kwotę 100 zł, a w pozostałej części oddalił jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd I instancji podając motywy zaskarżonego orzeczenia powołał się na okoliczności ustalone w toku postępowania, w którym zostało wydane to postanowienie i na jego treść wskazując, że skoro skarżąca nie wykazała zmiany ustalonych w nim okoliczności – wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej i ustanowienie adwokata jest bezzasadny. Tymczasem zauważyć należy, że wniosek skarżącej stanowiący przedmiot niniejszego postępowania obejmował inny zakres żądań, aniżeli rozpoznany powołanym postanowieniem z dnia 7 listopada 2005r. Słusznie Sąd I instancji zauważył, że żądanie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej wyartykułowane we wniosku wszczynającym przedmiotowe postępowanie było już przedmiotem rozpoznania Sądu I instancji w postępowaniu z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów, niemniej jednak zauważyć należy, że obecnie rozpoznawany wniosek dotyczył także ustanowienia adwokata z urzędu i w tym zakresie był to wniosek nowy, wymagający odrębnego rozpoznania. W takiej sytuacji, nawet przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, nieuprawnione jest powoływanie się przez Sąd I instancji na treść postanowienia z dnia 7 listopada 2005r. celem uzasadnienia oddalenia wniosku o przyznanie adwokata. Odnosząc się do treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia należy także zauważyć, że skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił skarżącą od wpisu od skargi przekraczającego kwotę 100 zł to można domniemywać, że w uznaniu tego Sądu 100 zł było graniczną kwotą, możliwą do uiszczenia jednorazowo przez skarżącą, co o ile uzasadniałoby odmowę zwolnienia od opłaty kancelaryjnej to już nie odmowę ustanowienia adwokata.
Dodatkowo zważyć należy, że we wniosku rozpoznanym zaskarżonym postanowieniem skarżąca powołała się na zmianę swojej sytuacji materialnej i życiowej związanej ze śmiercią męża. W związku z takim oświadczeniem Sąd I instancji winien na podstawie art. 255 ustawy wezwać skarżącą do złożenia dodatkowego oświadczenia wyjaśniającego wpływ śmierci męża na jej sytuację majątkową. Okoliczność, że we wcześniejszym wniosku skarżąca wskazywała, że mieszka i prowadzi gospodarstwo domowe tylko z córką nie może prowadzić do wniosku, że śmierć jej męża nie wywołała zmiany w jej sytuacji materialnej, skoro fakt ten mógł skutkować powstaniem po jej stronie zobowiązań czy generować nieoczekiwane wydatki.
Biorąc pod uwagę okoliczność, że wniosek rozpoznany zaskarżonym postanowieniem jest wnioskiem nowym w zakresie żądania ustanowienia adwokata z urzędu, winien być on wniesiony na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 ustawy). W takiej sytuacji skarżąca, która wnioskowała o ustanowienie adwokata we wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku winna zostać wezwana przez Sąd I instancji do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w powołanym wyżej zakresie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.