Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1677/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M.P. i M.P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu wskazano, że sytuacja majątkowa i finansowa skarżących nie uzasadnia przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem skarżący osiągają wspólny miesięczny dochód w wysokości 1 240 GBP netto miesięcznie (w przeliczeniu 6 165,776 zł) oraz posiadają nieruchomość w postaci domu o powierzchni 191 m². Ich miesięczne wydatki kształtują się na łącznym poziomie 640 GBP (opłaty za mieszkanie 480 GBP, wydatki na dojazdy do pracy – 180 GBP). Jednocześnie skarżący przeznaczają 100 GBP jako pomoc dla wnuczki oraz 320 GBP na utrzymanie syna, który ponosi wydatki na utrzymanie domu skarżących w Polsce w wysokości około 1 260 zł oraz przeznacza na swoje utrzymanie kwotę w wysokości około 340 zł. Oceniając sytuację majątkową skarżących Sąd doszedł do przekonania, że osiągany przez nich dochód pozwoli im na poniesienie kosztów pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przyznanie im prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wskazano, że konieczność poniesienia kosztów spowodowałaby znaczący uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżących i ich syna oraz zachwiałaby ich sytuacją finansową, a w konsekwencji doprowadziła do braku możliwości zabezpieczenia im i ich synowi minimum socjalnego. Podniesiono także, że kwota 340 zł jaka pozostaje ich synowi na życie jest kwotą "głodową", a ich ciężka sytuacja finansowa nie powinna stanowić przeszkody do oczekiwania ze strony Państwa w dochodzeniu sprawiedliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z treści art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strony ponoszą koszty sądowe związane ze swoim udziałem w sprawie. Natomiast instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie w stosunku do osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Przy ocenie czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy Sąd bierze pod uwagę nie tylko wysokość uzyskiwanych dochodów, ale również stan majątkowy strony.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie, jak ustalono, skarżący są właścicielami nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym o powierzchni 191 m². Ich dochody kształtują się na poziomie około 1 240 GBP miesięcznie. Jak deklarują na swoje utrzymanie za granicą wydają miesięcznie około 660 GBP (bez kosztów wyżywienia), co miesiąc także przesyłają swojemu synowi kwotę 320 GBP z przeznaczeniem na utrzymanie domu w Polce. W kwocie tej zawiera się także pomoc dla bezrobotnego syna. Nadto co miesiąc udzielają także wsparcia finansowego swojej małoletniej wnuczce (100 GBP).
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że skarżący nie wykazali, iż znajdują się w takiej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżących z pewnością nie można zaliczyć do osób ubogich, które nie są w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych. A tylko na rzecz takich osób, jak już wyżej wskazano, można ustanowić pełnomocnika na koszt Skarbu Państwa.
W związku z powyższym zasadnie Sąd I instancji odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.