Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił P.C. zwolnienia go od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest współwłaścicielem szeregu nieruchomości, a ponadto uzyskuje dochód w kwocie 3400 zł brutto miesięcznie. Wprawdzie strona wskazała, iż ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem i wykupem nieruchomości (w kwocie 140 tys. zł rocznie), jednakże zdaniem Sądu skarżący posiada środki pozwalające na pokrycie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jego osoby.
Ponadto Sąd wskazał, iż deklarowane przez skarżącego wydatki wielokrotnie przewyższają jego dochody, co budzi wątpliwości co do oświadczenia zawartego we wniosku. W ocenie Sądu okoliczności te uniemożliwiały przyznanie stronie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a.
Zażalenie na to postanowienie wniósł P.C., podnosząc, iż Sąd oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien kierować się możliwością poniesienia przez stronę kosztów postępowania, a nie osiąganymi przez nią dochodami czy posiadanym majątkiem. Stwierdził on, iż zmuszony jest ponosić koszty wynikające ze zobowiązań kredytowych i dysponuje jedynie kwotą około 500 zł miesięcznie, które przeznacza na swoje utrzymanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domagał się P.C., może być udzielone osobie fizycznej jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co wynika z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.).
Instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach, lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Stanowisko to, które powołał też Sąd I instancji, Sąd rozpoznający niniejsze zażalenie w pełni podziela. Skarżący, jako osoba uzyskująca stały miesięczny dochód w kwocie znacznie przekraczającej najniższe krajowe wynagrodzenie – z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż dochód P.C. wynosi 3400 zł miesięcznie – w żadnym wypadku nie może być za taką osobę uznany. Na ocenę tę wpływ mają także wskazane przez Sąd I instancji wątpliwości co do oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Skarżący wykazuje bowiem, iż ponoszone przez niego koszty wielokrotnie przewyższają osiągane dochody, nie wykazując jednocześnie w jaki sposób pokrywa on tę różnice. Za całkowicie zasadne uznać należy zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, a zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.