Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Krakowie postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1664/15 odrzucił skargę S. J. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej MPWIS) z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że S. J. wniósł do WSA w Krakowie skargę na decyzję MPWIS z dnia [...] października 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chrzanowie z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo – nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHZ – wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych.
Skarga została wniesiona jeden dzień po terminie, tj. w dniu 13 listopada 2015 r.
WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r. odrzucił na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) skargę S. J. z uwagi na wniesienie jej po terminie.
W dniu 9 marca 2016 r. skarżący, działając przez pełnomocnika, wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że niezawinioną przyczyną uchybienia terminowi była konieczność opieki nad ciężko chorą matką, która w okresie od 8 października do 5 listopada 2015 r. w związku z licznymi chorobami: zawału serca, miażdżycy tętnic, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienia tętniczego i złamania kości miednicy pozostawała osobą leżącą. W dalszym okresie aż do dnia 7 marca 2016 r. wymagała opieki. Stan jej zdrowia poprawił się po leczeniu farmakologicznym.
Skarżący załączył karty leczenia szpitalnego matki, ostatnia z nich zaświadcza, że matka skarżącego przebywała w szpitalu w okresie od dnia 7 października do dnia 8 października 2015 r. oraz, że w ramach zaleceń wskazano reżim łóżkowy 4 tygodnie.
Skarżący został wezwany pismem z dnia 15 kwietnia 2016 r., w wykonaniu zarządzenia sędziego WSA w Krakowie z dnia poprzedniego, do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi poprzez uprawdopodobnienie, że bez własnej winy nie dochował terminu do wniesienia skargi, w szczególności, że pozostaje jedynym opiekunem matki, przez co mimo dochowania należytej staranności nie mógł wyręczyć się w wykonaniu czynności procesowej inna osobą, w terminie do 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem odmowy przywrócenia terminu.
Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 kwietnia 2016 r.
W wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżącego odpowiedział pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r., że skarżący zamieszkuje wraz z matką oraz siostrą w domu jednorodzinnym w [...] przy ul. [...]. Siostra zatrudniona jest w [...] w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiska Starszego Specjalisty ds. Realizacji Zleceń Utrzymaniowych. Do pracy wychodzi wczesnym rankiem, a wraca dopiero późnym popołudniem. Matka skarżącego orzeczeniem Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nr [...] w Krakowie została w dniu [...] października 1996 r. uznana za trwałego inwalidę I grupy inwalidzkiej od września 1996 r. bez możliwości podjęcia pracy ani też bez potrzeby kolejnego badania pod tym kątem. Poza licznymi schorzeniami natury kardiologicznej oraz krążeniowo – oddechowej i problemami ze wzrokiem u matki skarżącego rozpoznano otępienie w stanie po zawale obydwu półkul mózgowych.
Załączono stosowne zaświadczenia potwierdzające powyższe.
Pełnomocnik podniósł, że stan zdrowia matki skarżącego wymaga całodobowej nad nią opieki. Nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Dotyka ją szereg zaburzeń wzrokowo – przestrzennych, językowych i komunikacyjnych spowodowanych zawałem mózgu.
Podkreślono, że skarżący jest zmuszony zajmować się matką praktycznie całą dobę a wolne chwile poświęca na posiłek i inne potrzeby. Dodano, że nie ma możliwości powierzenia opieki nad matką skarżącego innej osobie, gdyż ta obawia się tego. Wskazano też, że jakiekolwiek załatwienie sprawy wiązałoby się dla skarżącego z kilkugodzinnym pozostawieniem matki bez opieki.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, nie uprawdopodobnił w sposób dostateczny, iż pozostaje bez winy w niedochowaniu terminu.
Okoliczności związane z pracą siostry skarżącego, która wspólnie z nim i matką zamieszkują pod jednym adresem, w ocenie sądu I instancji, nie były wystarczające do uznania, że skarżący nie mógł wyręczyć się bliską mu osobą, członkiem rodziny – siostrą - w nadaniu w terminie skargi, nawet przy tak zajmujących czas czynnościach, jak związanych z opieką matki.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył – reprezentowany przez pełnomocnika – S. J., który zaskarżył je w całości i zarzucił:
- - naruszenie art. 87 § 2 Ppsa poprzez przyjęcie, że skarżący nie wykazał dostatecznie braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi:
Z uwagi na powyższe wnosi o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu na złożenie skargi.
W uzasadnieniu podnosi, że "w warunkach ciągłego stresu, zmęczenia i obaw o swoją matkę skarżący, wbrew twierdzeniom sądu, nie był w stanie wygospodarować nawet chwili, podczas której mógłby spokojnie skonstruować skargę i przygotować ją do wysyłki".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej Ppsa) Sąd może przywrócić, na wniosek strony, uchybiony termin do dokonania czynności w postępowaniu, o ile uchybienie nastąpiło bez winy strony. Obowiązek wykazania braku winy spoczywa na wnioskodawcy, co wynika z art. 87 § 2 Ppsa.
Zaznaczyć należy, że kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można więc mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy.
W związku z tym stwierdzić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu.
W niniejszej sprawie jako przyczynę uchybienia wskazano, że skarżący w okresie, w którym upływał termin do dokonania powyższej czynności zmuszony był do sprawowania opieki nad swoją chorą matką.
Zgodzić się trzeba z sądem I instancji, że konieczność sprawowania opieki nad matką nie uniemożliwiała skarżącemu złożenia skargi w przewidzianym prawem terminie. Czynności te nie były na tyle skomplikowane, aby wymagały znacznego nakładu czasu, a zatem strona, należycie dbająca o swoje interesy, winna była podjąć je w ustawowym terminie. Zwłaszcza w sytuacji kiedy wspólnie z nim i matką zamieszkuje pod jednym adresem również siostra skarżącego. Jakkolwiek sytuacja życiowa strony w okresie, kiedy upływał termin do dokonania czynności w postępowaniu, była utrudniona, jednakże nie można zgodzić się z twierdzeniem, że okoliczności wskazane przez stronę uniemożliwiały jej złożenie przedmiotowego wniosku, a tylko w takiej sytuacji możliwe byłoby przywrócenie uchybionego terminu. Zwrócić należy uwagę, że nawet pełnomocnik skarżącego podnosił, iż skarżący ma jednak czas, choć krótki na swoje sprawy związane z jego egzystencją.
Wobec powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób podważyć prawidłowego w świetle przepisów prawa stanowiska sądu I instancji, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił w stopniu wystarczającym, aby uchybienie terminu do złożenia wniosku do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, postanowił zażalenie oddalić.