Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 marca 2006 r. odmówił A. H. i W. H. wstrzymania wykonania decyzji Ministra Kultury z dnia 17 października 2005 r. w przedmiocie skreślenia nieruchomości z rejestru zabytków. W uzasadnieniu Sąd podał, iż wskazywane przez skarżących przesłanki wstrzymania wykonania decyzji tj. niebezpieczeństwo wywołania nieodwracalnych skutków prawnych w postaci podziału nieruchomości lub jej wywłaszczenia, nie stanowią uzasadnionej podstawy wstrzymania jej wykonania. Wskazane skutki nie stanowią bowiem bezpośrednich konsekwencji zaskarżonej decyzji, która nie dotyczy wywłaszczenia ani podziału, a jedynie pozbawia nieruchomość ochrony, jaką zapewniał jej wpis do rejestru zabytków.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli A. i W. H., wnosząc o jego uchylenie i zmianę. Skarżący ponownie stwierdzili, że uchylenie ochrony nieruchomości poprzez wykreślenie jej z rejestru zabytków z pewnością spowoduje nieodwracalne skutki prawne tj. wydanie przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji o lokalizacji inwestycji, która to decyzja stanowi o automatycznym podziale nieruchomości i wywłaszczeniu wydzielonej jej części. Według skarżących istnienie w obiegu bezprawnej, ich zdaniem, decyzji, stwarza bezpośrednie zagrożenie dla zabytku, narusza interes prawny właścicieli zabytkowej nieruchomości oraz naraża Skarb Państwa na straty finansowe, które mogą powstać w przypadku pozytywnego rozpoznania skargi. W uzupełnieniu zażalenia skarżący poinformowali, że na teren nieruchomości weszli pracownicy [...] i wytyczali trasę przyszłej autostrady.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) konstytuuje ogólną zasadę, zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 61 § 3 cyt. ustawy wstrzymanie może nastąpić jedynie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Istnienie tych przesłanek powinno zostać wykazane przez skarżącego.
W rozpatrywanej sprawie skarżący wskazali, że wykonanie zaskarżonej decyzji o wykreśleniu nieruchomości z rejestru zabytków może spowodować nieodwracalne skutki w postaci możliwości wydania przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji lokalizacyjnej oraz decyzji o podziale i wywłaszczeniu nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny podziela jednak stanowisko Sądu I instancji, iż wskazane skutki nie wypełniają ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Należy podkreślić, że skutek w postaci wydania decyzji administracyjnej jest skutkiem odwracalnym, jako że decyzje administracyjne są wzruszalne w drodze postępowania administracyjnego.
Ponadto ani wydanie decyzji lokalizacyjnej, ani też decyzji o podziale i wywłaszczeniu, nie jest następstwem wykreślenia nieruchomości z rejestru zabytków. W przypadku wydania takich decyzji skarżący będzie miał możliwość ich odrębnego zaskarżenia do sądu administracyjnego na zasadach ogólnych. Stwierdzić również należy, że wejście na teren nieruchomości pracowników firmy [...] z pewnością nie wynika z zaskarżonej decyzji, bowiem decyzja o wykreśleniu nieruchomości z rejestru nie stanowi dla żadnego organu samoistnej podstawy do wstępu na nieruchomość.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarżący nie wykazali, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może spowodować znaczne straty lub trudne do odwrócenia skutki. W związku z tym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2006 r. należy uznać za prawidłowe.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.