Uzasadnienie
Wojewoda Małopolski zaskarżył do sądu uchwałę nr XXXI/180/2001 Rady Gminy w Jabłonce z dnia 4 czerwca 2001 r. w przedmiocie powołania Sekretarza Gminy. Po uzyskaniu informacji o sprawie ze skargi Wojewody W. K. Sekretarz Gminy wystąpił do Sądu z wnioskiem o dopuszczenie go do postępowania w charakterze strony. Na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2004 r. W.K. złożył pismo procesowe.
Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2004 r.(sygn. II SA/Kr 2552/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego, stwierdził niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik W. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 30 lipca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym postanowił odrzucić skargę kasacyjną W. K. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarga kasacyjna została wniesiona przez pełnomocnika, będącego adwokatem, ale bez uiszczenia opłaty sądowej i dlatego na podstawie art.222 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153fpoz91270 ze zm.), postanowiono o jej odrzuceniu.
Pełnomocnik W. K. wniósł zażalenie od powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 222 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a przede wszystkim art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych 1 ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153, poz. 1271). W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że Sąd odrzucił skargę kasacyjną bez wskazania właściwej podstawy prawnej. Gdyby przyjąć, że w 2 sprawie ma zastosowanie art.97 § 2 ustawy - Przepisy wprowadzające... to należałoby stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i kosztach sądowych, z tym jednak że te przepisy nie przewidują wpisu od skargi kasacyjnej od uczestników postępowania. Uczestnicy postępowań, którzy skargi nie składali a tylko przyłączali się do postępowania sądowego, nie ponosili żadnych kosztów. Gdyby nawet traktować uczestników postępowań tak jak zaskarżającego uchwałę lub organ, którego uchwałę zaskarżono to należałoby uwzględnić to, że w postępowaniu sądowym uruchomionym przez Wojewodę, skarżący i gmina byli zwolnieni od opłat sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia 15 lutego 2005 r. (sygn. OZ 1422/04) oddalił je, w uzasadnieniu wskazując na przepis art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd stwierdził także, że od skargi na uchwałę pobiera się wpis stały w kwocie 300 zł. Interpretacja przepisu § 2 ust.l pkt 4 w związku z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów prowadzi do wniosku, że skoro połowa tej kwoty wynosi 150 zł, to w takiej wysokości powinien być uiszczony wpis od skargi kasacyjnej.Sąd przypomniał także, że rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. obowiązuje od 1 stycznia 2004 r., od daty dopuszczalności skargi kasacyjnej a to skutkuje ustaleniem wysokości i pobraniem wpisu od tej skargi wyłącznie na zasadach przewidzianych w tym akcie prawnym.
Pełnomocnik W.K. złożył skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 275 oraz art.271 pkt 2 w związku z art. 183 § 2 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wniósł o l/ stwierdzenie nieważności postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem z dnia 6 kwietnia 2004 r.(sygn. II SA/Kr 2552/03) i 2/ wznowienie postępowania zakończonego powyżej wskazanym prawomocnym 3 orzeczeniem. Według pełnomocnika, oczywiste jest,że W.K.
został pozbawiony możności obrony swych praw i poprzez rażące naruszenie art.239 pkt 1 lit.d Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi był pozbawiony możności działania w sprawie. Odrzucenie skargi kasacyjnej i dopuszczenie przez sąd kasacyjny do uprawomocnienia się orzeczenia WSA w Krakowie nastąpiło z ewidentnym naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 239 pkt 1 lit.d. Zgodnie z tym przepisem nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych.
Skarżący nie był zatem zobowiązany, wbrew temu co orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny i Naczelny Sąd Administracyjny, do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej bo - co jest oczywiste - zaskarżona uchwała dotyczyła sprawy ze stosunku pracy. Rada gminy jest podmiotem uprawnionym do nawiązania stosunku pracy z sekretarzem gminy a uchwała taka nie wymaga potwierdzenia przez wójta. Taka uchwała jest źródłem stosunku pracy z powołania.
W związku z powyższym jest oczywiste, że nie było jakichkolwiek podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej a skarżący, wskutek naruszenia prawa przez sądy obu instancji, został w efekcie pozbawiony możności działania. Strona czy uczestnik postępowania na prawach strony nie może ponosić ujemnych skutków wadliwej pracy sądu, pozbawiającej prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z przytoczonych podstaw prawnych - art. 275 oraz art.271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i uzasadnienia wniosku skarżący podnosi zarzuty wobec postanowienia NSA z dnia 15 lutego 2005 r. wydanego w rezultacie zaskarżenia postanowienia WSA w Krakowie z dnia 30 4 lipca 2004 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 6 kwietnia 2004 r. i tegoż wyroku, którym stwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonej przez Wojewodę Małopolskiego uchwały Nr XXXI/180/2001 Rady Gminy w Jabłonce z dnia 4 czerwca 2001 r. Wprawdzie zarzuty dotyczące przesłanek wznowienia nie zostały jasno sprecyzowane w petitum wniosku o wznowienie to - z uwagi na ich doprecyzowanie w uzasadnieniu skargi i okoliczności sprawy - należało uznać, że w istocie, wskutek odrzucenia skargi kasacyjnej z naruszeniem prawa i oddalenia zażalenia również z naruszeniem prawa, skarżący został pozbawiony możności działania i w konsekwencji obrony swych praw.
Ze względu na powyższe, skargę o wznowienie należało uznać za dopuszczalną i w konsekwencji wznowić postępowanie zakończone postanowieniem NSA z dnia 15 lutego 2005 r.(sygn. OZ 1422/04).Należy stwierdzić, że to postanowienie naruszało prawo, bo rozstrzygnięcie o oddaleniu zażalenia zostało oparte na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie należało uiścić wpis stały od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł. Orzeczenie to oparł Sąd na nieodpowiadającym stanowi faktycznemu uznaniu, że w rozpoznawanej sprawie to W.K. zaskarżył uchwałę Rady Gminy w Jabłonce. W rzeczywistości sprawa przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie toczyła się ze skargi organu nadzoru na uchwałę Rady w oparciu o przepis art.93 ust.l ustawy z dnia 8 marca 1990 r.o samorządzie gminnym(Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) a zatem była wolna od opłat sądowych.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny, a wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny, pominął rozważenie kwestii dotyczącej przedmiotu zaskarżonej uchwały. Niewątpliwe jest bowiem, że W. K., zgłosił udział w postępowaniu na prawach strony z uwagi na przedmiot zaskarżonej przez Wojewodę Małopolskiego uchwały - powołanie sekretarza Gminy, którą to funkcję pełnił. Z jego punktu widzenia przedmiotem 5 postępowania była zatem sprawa ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Zgodnie z powołanym w skardze o wznowienie przepisem art. 239 pkt 1 lit.d Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w takich sprawach strony nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych/ które obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Wpis od skargi i opłata kancelaryjna są opłatami sądowymi. Tych kwestii sądy obu instancji nie rozważyły a odrzucenie skargi kasacyjnej i oddalenie zażalenia pozbawiło W.K. możności działania w sprawie.
Ponadto podstawa prawna wskazana w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej jest wadliwa, co podniesiono w zażaleniu na to postanowienie. Wskazać trzeba także że kwestia zasad, wysokości i trybu uiszczania wpisu przez uczestników dopuszczonych do udziału w postępowaniu uruchamianym przez organ nadzoru nad samorządem terytorialnym, w wykonaniu uprawnień nadzorczych, nie jest uregulowana w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani też w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 221, poz.2193).Takich luk w prawie nie można interpretować na niekorzyść osób, dopuszczonych do udziału w postępowaniu.
Z uwagi na powyższe, należało po wznowieniu postępowania sądowego uchylić zarówno wskazane wyżej postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i postanowienie sądu I instancji i na podstawie art.282 § 1, art. 185 § 1 w związku z art.276 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.