Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 stycznia 2006 r. Gmina Tarnowo Podgórne wniosła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2005 r. (nr [...]) o uchyleniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 grudnia 2003 r. (nr [...]) w części dotyczącej działki nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. (nr [...]) w części dotyczącej działki nr [...] i utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 grudnia 2003 r. w części dotyczącej działek nr [...]. W skardze tej Gmina wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie w całości wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2005 r. i w części decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. z uwagi na niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków.
Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Gmina podniosła, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia 5 stycznia 2006 r., na skutek wydania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2005 r., podjął zawieszone postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 28 grudnia 1999 r. (nr [...] w sprawie nieodpłatnego przekazania na własność Gminy Tarnowo Podgórne działki nr [...]. Gmina złożyła (pismem z dnia 16 stycznia 2006 r.) wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podjęcia postępowania z wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez sąd administracyjny skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2005 r., jednakże zdaniem skarżącej odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowodować może, że w obrocie prawnym będą funkcjonować różne decyzje. Dodatkowo Gmina podniosła, że z nieruchomości oznaczonej jako działki [...] w wyniku podziału powstały kolejne nieruchomości, które zostały przekazane Gminie decyzjami komunalizacyjnymi Wojewody.
Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2005 r. z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania wniosła Spółka z o.o. W. K..
Wyżej wskazaną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżyła także Spółka z o.o. "[...]", domagając się uchylenia decyzji w części dotyczącej uchylenia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 grudnia 2003 r. - w części dotyczącej działki nr [...] i w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. w części dotyczącej działki [...].
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez Gminę Tarnowo Podgórne, Spółkę z o.o. [...] i Spółkę z o.o. "[...]" decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2005 r. Postanowieniem tym Sąd wstrzymał jednocześnie wykonanie decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. w zakresie dotyczącym pkt I tej decyzji.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, iż z wniosków skarżących (Gminy Tarnowo Podgórne i Spółki z o.o. [...]) wynika, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji i części decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków "z uwagi na brak w aktach sprawy informacji o jakiejkolwiek czynności dotyczącej działek nr [...] (..) oraz z uwagi na prowadzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowanie w sprawie z wniosku Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa – Oddziału Terenowego w Poznaniu (obecnie: Agencji Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy w Poznaniu) o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 28 grudnia 1999 r. nr [...]w sprawie nieodpłatnego przekazania na własność Gminy Tarnowo Podgórne nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w Swadzimiu w gminie Tarnowo Podgórne oznaczonej jako działka nr [...]".
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Poznaniu, domagając się zmiany tego postanowienia i oddalenia wniosków Gminy Tarnowo Podgórne i Spółki [...]. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż decyzją Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. przekazano do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości rolne, o łącznej powierzchni 232,1951 ha; natomiast działki (nr [...]), które powołał Sąd w uzasadnieniu postanowienia stanowią zaledwie 1 % gruntów przekazanych decyzją Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. Ponadto w zażaleniu podniesiono, że z uzasadnienia postanowienia Sądu nie wynika, czy i jakie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania decyzji (czy w wyniku wykonania tych decyzji powstać by miała znaczna szkoda, czy trudne do odwrócenia skutki).
W odpowiedzi na zażalenie Gmina Tarnowo Podgórne stwierdziła, że wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2005 r. oraz decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. spowodowałoby wyrządzenie znacznej szkody oraz spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki, a decyzja Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. "jako decyzja ostateczna już spowodowała wyrządzenie znacznej szkody". Skarżąca Gmina ponownie wskazała, że w wyniku podziału działek [...] powstało szereg nieruchomości przekazanych Gminie decyzjami komunalizacyjnymi Wojewody.
Odpowiedź na zażalenie wniosła także skarżąca Spółka [...], podnosząc, że postanowienie Sądu I instancji jest zasadne. W piśmie tym Spółka stwierdziła, że prawo własności nieruchomości, których dotyczy decyzja Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. nabyła w dobrej wierze i poniosła znaczne koszty, a wykonanie decyzji wstrzymanych postanowieniem Sądu z dnia 27 kwietnia 2006 r. może wywołać znaczną szkodę Spółce i spowodować trudne do odwrócenia skutki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, z czego wynika konieczność rzetelnego uzasadnienia wniosku przez skarżącego, a po stronie Sądu rodzi obowiązek wyważenia sprzecznych interesów i następstw wstrzymania wykonania decyzji dla wszystkich uczestników postępowania. Niebezpieczeństwo wystąpienia negatywnych skutków wykonania zaskarżonego aktu, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. przed rozpoznaniem sprawy przez sąd, występuje w sytuacji, w której zaskarżony akt zostanie wykonany, a następnie w wyniku uwzględnienia skargi zostanie uchylony. W niniejszej sprawie zachodzą podstawy do uwzględnienia zażalenia.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia 4 grudnia 2003 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. w części dotyczącej działki nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. w części dotyczącej działek [...].
Natomiast zaskarżoną decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 grudnia 2003 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego w części dotyczącej działki [...] natomiast odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji w części dotyczącej tej działki i utrzymał w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w części dotyczącej działek [...]. Zatem w obrocie prawnym pozostaje decyzja Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. o przekazaniu na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości wymienionych w załączniku do tej decyzji o powierzchni ponad 232 ha.
W tym stanie rzeczy wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2005 r. oraz wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. w zakresie punktu I tej decyzji powoduje sytuację, w której pozostaje w mocy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 grudnia 2003 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada1995 r. w części dotyczącej działki [...], a jednocześnie wstrzymane jest wykonanie decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. w punkcie pierwszym, którym przekazano na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości wymienionych w załączniku do tej decyzji, o powierzchni ponad 232 ha (w tym także nieruchomości oznaczonej jako działka [...]). Wstrzymanie wykonania tej decyzji - której nieważność w stosunku do działki [...] stwierdzono decyzją z dnia 4 grudnia 2003 r. - w odniesieniu do wszystkich przekazanych nią nieruchomości jest pozbawione podstaw.
Ponadto należy zauważyć, co słusznie podniesiono w zażaleniu od postanowienia Sądu I instancji, że we wnioskach skarżących nie powołano okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. ani decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2005 r. Nie wskazano, jakie trudne do odwrócenia skutki, ani jaka znaczna szkoda może nastąpić w wyniku wykonania tych decyzji, z których jedna – decyzja Wojewody Poznańskiego z dnia 27 listopada 1995 r. została wykonana, a decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2005 r. mogłaby podlegać wstrzymaniu wyłącznie w zakresie uchylającym decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 grudnia 2003 r. w części dotyczącej działki nr [...]. Okoliczności takich nie wskazał także Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia, ograniczając się do stwierdzenia, że "zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęte przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 28 grudnia 1999 r. w sprawie nieodpłatnego przekazania na własność Gminy Tarnowo Podgórne nieruchomości oznaczonej jako działka [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) nie stanowi jednej z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 17 listopada 1995 r.; szczególnie, że skarżąca Gmina wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy podjęcia postępowania i zawieszenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 28 grudnia 1999 r. do czasu zakończenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji powinien ponownie przeanalizować sprawę wstrzymania wykonania w/w decyzji, jednocześnie biorąc pod uwagę argumentację przedstawioną w zażaleniu przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Poznaniu. Poza tym w tak skomplikowanej sprawie, w której występuje wielość stron mających rozbieżne interesy, Sąd przed podjęciem decyzji w sprawie ewentualnego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, powinien uzyskać stanowisko w tej sprawie wszystkich uczestników postępowania, których mogą dotyczyć konsekwencje, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., celem uniknięcia kolejnych zażaleń.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.