Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku skarżących S. K. i M. K., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim z dnia [...] października 2008 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] października 2008 r. może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. Co do zasady wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki, gdyż najczęściej prowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych.
W zażaleniu na to postanowienie uczestnik postępowania E. W., podniosła, że w rzeczywistości zakres prac niezbędnych do wykonania zaskarżonej decyzji (przesunięcie jednego betonowego słupka na froncie działki oraz przesunięcie prowizorycznego ogrodzenia ze starej siatki wspartego na drewnianych żerdziach przy drodze o symbolu "KD") nie jest tak kosztowny. Ogrodzenie to zagraża mieszkańcom pozostałych działek położonych w głębi drogi "KD", ponieważ uniemożliwia dojazd do dalszych posesji przez większy pojazd typu straż pożarna, czy też karetka pogotowia.
W odpowiedzi na zażalenie skarżący wnieśli o jego oddalenia wskazując, że przesunięcie ogrodzenia w istocie nie doprowadzi do poszerzenia drogi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku rozbiórki obiektu budowlanego, nie chodzi więc o ocenę, czy obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z przepisami prawa budowlanego, ale o ocenę czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane rozbiórką obiektu, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja o nakazie rozbiórki zostanie uchylona.
Rozbiórka obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć przede wszystkim właściciela obiektu. Rozbiórka ogrodzenia przed rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna.
Należy także podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji, czy kwestii odpowiedniej szerokości drogi dojazdowej do nieruchomości. Zatem zarzuty podnoszone w zażaleniu nie podważają trafności stanowiska Sądu pierwszej instancji zaprezentowanego w zaskarżonym postanowieniu, ponieważ zarzuty te zmierzają do wykazania, że zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia jest zgodna z prawem i powinna być bezzwłocznie wykonana, podczas gdy ocena tych zarzutów, ale także zarzutów podniesionych przez skarżących może nastąpić po rozpoznaniu skargi, a nie w toku rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonana zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.