Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 546/15, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wezwano skarżącą A. S. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła A. S. (dalej jako skarżąca). W uzasadnieniu podniosła, że z uwagi na swoją trudną sytuację finansową wnosi o zmniejszenie wysokości wpisu. Wskazała, że posiada dochód w wysokości niewiele ponad 2000 zł netto, który wystarcza na spłatę raty kredytu hipotecznego, rachunków za czynsz i prąd. Na inne wydatki pozostaje jej niewiele. Nadmieniła, że jej brak środków na wpis sądowy nie powinien prowadzić do wydania decyzji naruszającej jej posiadanie. Przytoczyła okoliczności wskazujące na zasadność wniesionej przez nią skargi. Uznała, że w przypadku pozostawienia wysokości wpisu na dotychczasowym poziomie zostanie zatwierdzona decyzja niezgodna z przepisami prawa.
Sąd uznał, że pismo skarżącej z dnia [...] kwietnia 2015 r. zawiera wniosek o udzielenie prawa pomocy w związku z czym zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy przesłał skarżącej formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) celem jego uzupełnienia w terminie 7 dni od doręczenia pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Skarżąca odebrała formularz PPF w dniu [...] kwietnia 2015 r. (zpo k.
- 19) Formularz PPF nie został odesłany do Sądu wobec czego zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2015 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Następnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 7 lipca 2015 r. wezwano skarżącą do wykonania zarządzenia z 17 marca 2015 r. wzywającego do uiszczenia wpisu. Wezwanie skarżąca odebrała w dniu 20 lipca 2015 r. (zpo k.
- 28) jednak pozostało ono bez odpowiedzi.
Sąd ustalił, że kwota 500 zł będąca wpisem od skargi w niniejszej sprawie do dnia 31 lipca 2015 r. nie wpłynęła na konto Sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W związku z treścią art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby pod rygorem odrzucenia skargi uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania.
Zauważyć należy, że sprawa niniejsza zarówno w dniu wydania skarżonego zarządzenia jak i po nowelizacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. nie kwalifikuje się do spraw, które z mocy art. 239 § 1 pkt 1 P.p.s.a., korzystają ze zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Jednocześnie skarżąca nie należy do kręgu podmiotów zwolnionych z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 2 - 4 P.p.s.a. Także nowe brzmienie przepisów P.p.s.a. wprowadzone ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) nie pozwala na przyjęcie odmiennego stanowiska. Słusznym było zatem wydanie przez Przewodniczącego Wydziału zarządzenia o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Wysokość tego wpisu znajduje swoje umocowanie w przywołanym w treści zaskarżonego zarządzenia § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który odnosi się do skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury.
Sprawa dotycząca wydania pozwolenia na użytkowanie budynku zawiera się w zakresie spraw wskazanych w tym przepisie. Wysokość wpisu sądowego w niniejszej sprawie wynika zatem wprost z obowiązujących przepisów i nie ma możliwości zaniechania jego dochodzenia przez Sąd.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że podnoszona przez skarżącą kwestia pozostawania w trudnej sytuacji finansowej nie ma żadnego wpływu na prawidłowość ustalenia wysokości wpisu.
Sąd wziął pod uwagę wskazaną w zażaleniu na zarządzenie z 17 marca 2015 r. okoliczność braku wystarczających środków na pokrycie wymaganego w sprawie wpisu uznając, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd wszczął postępowanie w tym zakresie jednak z niewiadomych przyczyn skarżąca nie podjęła jakichkolwiek działań by skorzystać z możliwości jakie daje to postępowanie tj. uzyskanie zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w tym wymaganego wpisu od skargi, który na mocy art. 212 w zw. z art. 211 P.p.s.a. należy zaliczyć do takich kosztów. Z art. 239 § 1 pkt 4 P.p.s.a. wynika, że strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Postępowanie w zakresie udzielenia prawa pomocy wobec bierności skarżącej - brak jakiejkolwiek odpowiedzi na zarządzenie z dnia 16 kwietnia 2015 r. (odebrane w dniu [...] kwietnia 2015 r. k.
19) zostało zakończone zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 3 czerwca 2015 r., którym pozostawiono wniosek Aldony Sławińskiej bez rozpoznania. Skoro skarżąca nie podjęła starań by skorzystać z możliwości zwolnienia z kosztów sądowych Sąd nie miał podstaw prawnych by w inny sposób pomóc skarżącej i zmniejszyć wysokość wymaganego w sprawie wpisu sądowego określonego zgodnie z powołanym wcześniej rozporządzeniem.
Ponadto wskazać należy, że rozpatrując wniesione zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu nie ma także możliwości obniżenia wysokości tego wpisu. Wysokość wpisu w odniesieniu do poszczególnych kategorii spraw została precyzyjnie określona i nie ma możliwości jej zmniejszania w trybie zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Oczywiście strona która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w odpowiednim zakresie. Jest to jednak odrębne postępowanie wpadkowe, które musi zostać zainicjowane odpowiednim wnioskiem.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie.