Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 lipca 2015 r., sygnatura akt II SA/Gd 79/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek skarżącej D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 260, art. 255 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził, że skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Sądu, uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł nie przekracza możliwości finansowych skarżącej, szczególnie w sytuacji, gdy zarówno wnioskodawczyni, jak i jej mąż, w związku z uzyskaniem pożyczek bankowych, zostali uznani za osoby posiadające zdolność kredytową. Natomiast konieczność spłacania pożyczek nie ma pierwszeństwa przed należnościami wobec Skarbu Państwa wynikającymi z zamiaru korzystania z prawa do sądu.
Ponadto Sąd wskazał, że wnioskodawczyni została zobowiązana do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych. Skarżąca nie przedstawiła jednak wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, co wpływa na ocenę, że nie wykazała szczególnie trudnej sytuacji uzasadniającej wniosek. Z całokształtu akt wynika, że wnioskodawczyni jest w stanie z uzyskiwanych dochodów swoich i męża (łącznie [...] zł miesięcznie) utrzymać rodzinę, ponosić koszty utrzymania mieszkania oraz spłacać pożyczki bankowe. Tym samym skarżąca nie spełnia wymogów niezbędnych do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy wniosła zażalenie, w którym podniosła, że udokumentowała w wystarczający sposób swój stan majątkowy i możliwości płatnicze, a nadto podała, że obecnie nie spłaca zaciągniętych pożyczek w związku z czym zostały one postawione w stan natychmiastowej wymagalności.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przyznając prawo pomocy nie można abstrahować od tego, jakie koszty w konkretnym postępowaniu osoba wnosząca o przyznanie tego prawa, będzie zobowiązana ponosić. W związku z tym wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że na obecnym etapie postępowania koszty te sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Istotne jest też, że skarżąca już zapewniła sobie własnym staraniem pomoc profesjonalnego pełnomocnika. W przypadku skarżącej odpada więc ten aspekt prawa pomocy, który polega na ustanowieniu adwokata lub radcy prawnego.
Nie można też odmówić racji Sądowi pierwszej instancji, gdy wskazuje na to, że skarżąca oraz jej mąż uzyskali pożyczki bankowe. Faktem jest, że - jak wynika z oświadczenia skarżącej – obciążenia z tego tytułu stanowią znaczną część wydatków rodziny skarżącej ([...] zł miesięcznie). Jednakże nie są to wydatki, które zawsze należy uznać za konieczne. W ocenie NSA tego rodzaju obciążenia mogą mieć znaczenie dla oceny możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jedynie wtedy, gdy zostanie wykazana absolutna konieczność zaciągnięcia pożyczki, co w przypadku skarżącej nie miało miejsca, gdyż ograniczyła się ona do oświadczenia, że pożyczki zostały zaciągnięte na leczenie męża oraz remont mieszkania.
Mając to na uwadze NSA uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione na nie zażalenie niezasadne.
W związku z powyższym NSA, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), postanowił jak w sentencji.