Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 807/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił skarżącemu E. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Sąd stwierdził, że sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Przeprowadzona analiza wniosku z dnia 14 kwietnia 2006 r., doprowadziła do przekonania, że jego sytuacja materialna nie została przedstawiona w sposób pozwalający na uznanie, że skarżący spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; zwaną dalej P.p.s.a.). Pomimo licznych wezwań skarżący nie wykazał w wiarygodny sposób jaka jest jego sytuacja materialna i możliwości finansowe, co zdaniem Sądu, nie pozwala na ocenę, czy spełnia on przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. W szczególności nie przedstawił dokumentu potwierdzającego, iż aktualnie posiada status osoby bezrobotnej oraz pominął fakt, że znajduje się na utrzymaniu matki rencistki.
Na powyższe postanowienie E. W. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie podnosząc, że Sąd pierwszej instancji odmawiając mu przyznania prawa pomocy naruszył zasady prawne i społeczne. Dodatkowo Sąd naruszył art. 328 § 2 K.p.c. poprzez błędne uzasadnienie swego postanowienia, art. 233 § 1 K.p.c. przez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów oraz art. 368 pkt 4 K.p.c. poprzez sprzeczne ustalenia z treścią zebranego materiału w sprawie.
Z komparycji zażalenia wynika, że skarżący domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 P.p.s.a.).
Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Wchodzi zaś w rachubę, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Z takiego stanu rzeczy wynika, że na wnioskodawcy spoczywał obowiązek wykazania na podstawie okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów.
Rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest trzecim - w tej samej sprawie – wnioskiem E. W. o przyznanie mu tego prawa. Poprzednie dwa wnioski zostały rozpoznane negatywnie. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 279/05 oddalił zażalenie na to postanowienie. Rozpoznając kolejny wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 27 października 2005 r. ponownie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, Naczelny Sąd Administracyjny zaś postanowieniem z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt. II OZ 1423/05 oddalił jego zażalenie.
Skarżący tymczasem będąc ciągle w tej samej sytuacji materialnej i nie godząc się z uprzednimi prawomocnymi postanowieniami Sądu odmawiającymi mu przyznania prawa pomocy, składa dalsze wnioski w omawianym względzie. W kolejnym wniosku, złożonym w dniu 14 kwietnia 2006 r., rozpoznanym zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem, E. W. nie wskazał żadnych nowych okoliczności. Przedmiotowy wniosek został uzasadniony identycznie, jak dwa poprzednie wnioski:
z dnia 2 grudnia 2005 r. i z dnia 21 lipca 2005 r., a przecież do zmiany stanowiska Sądu i wydania pozytywnego dla skarżącego postanowienia mogłoby dojść tylko w razie zmiany okoliczności związanych z pogorszeniem jego sytuacji materialnej i życiowej. Stosownie bowiem do treści art. 165 P.p.s.a., postanowienia nie kończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Skoro zatem skarżący nie wykazał żadnych nowych okoliczności istotnych dla sprawy, to nie było podstaw do zmiany orzeczenia.
W niniejszej sprawie wnoszący zażalenie zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisu art. 328 K.p.c., 233 § 1 K.p.c. oraz art. 368 pkt 4 K.p.c. Tak postawione zarzuty należy uznać za chybione. Sąd dokonując oceny czyni to w ramach wyznaczonych przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy tej kontroli Sąd nie stosuje bezpośrednio przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Nie można zatem skutecznie postawić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, gdyż sąd administracyjny nie jest ich adresatem.
Ponadto argumenty skarżącego, że zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z zasadami społecznymi i prawnymi pozostaje bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie, bowiem skarżący w sposób wiarygodny nie wykazał jaka jest jego sytuacja materialna i możliwości finansowe, co nie pozwala na ocenę czy spełnia on przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy, skoro zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.