Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 266/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek A. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku.
W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, iż w skardze A. B. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania w/w postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, wskazując, iż poczyniła znaczny wydatek na zakup nieruchomości przy ul. P. [...] we W. Biorąc pod uwagę, że nieruchomość ze względu na toczące się postępowanie administracyjne w chwili obecnej pozostaje bezwartościowa, zbyt uciążliwym dla skarżącej oraz mogącym rzutować na zaspokojenie przez nią jej podstawowych potrzeb życiowych jest nałożenie na nią grzywny w wysokości 8.000 zł, a co za tym idzie, wykonanie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji na tym etapie postępowania. Niemożność zaspokojenia przez skarżącą jej potrzeb życiowych w żaden sposób nie mogłaby zostać jej wynagrodzona w późniejszym czasie.
Oddalając wniosek A. B., Sąd wskazał, iż z konstrukcji art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zasadności skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Nie można zatem przenosić na Sąd obowiązku wykazywania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu w sytuacji, gdy strona we wniosku okoliczności tych nie wskazuje.
Sąd podkreślił, iż w niniejszej sprawie skarżąca - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - nie wykazała na czym polega ewentualna szkoda, bądź spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków związane z obowiązkiem zapłaty grzywny w celu przymuszenia w wysokości 8.000 zł. Ogólne argumenty związane ze zbyt dużą uciążliwością oraz wpływem na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej pozostają bez odniesienia do jakiejkolwiek dokumentacji. Składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia skarżąca nie przedstawiła dokumentów, które pozwoliłyby ocenić Sądowi I instancji w jakiej sytuacji finansowej się znajduje, jakie uzyskuje dochody i jakie posiada rezerwy finansowe. Tymczasem uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest uzasadnione.
Skarżąca nie podniosła żadnych okoliczności, które pozwoliłyby Sądowi na obiektywną ocenę, czy w rozpoznawanej sprawie faktycznie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd zauważył nadto, iż obowiązek nałożony postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie ma charakteru nieodwracalnego, czyli nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto stosownie do art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nie jest również wyłączona możliwość zwrotu całej uiszczonej lub ściągniętej grzywny, gdyż zgodnie z art. 126 cyt. ustawy, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości.
W ocenie Sądu, zagrożenie wskazane we wniosku o wstrzymanie wykonania w/w postanowienia jest zatem subiektywnym odczuciem skarżącej, bowiem może ona w każdej chwili uniknąć zagrożenia egzekucji nałożonej grzywny poprzez wykonanie obowiązku określonego tytułem wykonawczym. Skoro natomiast skarżąca, mimo wystosowania stosownego upomnienia, nie wykonuje ciążącego na niej obowiązku, to powinna liczyć się z koniecznością poniesienia konsekwencji, w postaci konieczności zapłaty, czy wyegzekwowania nałożonej grzywny. Takie zachowanie, niezwiązane z jej sytuacją majątkową, determinuje ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a zatem to od jej woli zależy, czy taka egzekucja potencjalnie może wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. B., zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w tym przepisie, a w szczególności nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, podczas gdy niskie zarobki skarżącej nie pozwalają jej na uiszczenie grzywny bez poniesienia poważnego uszczerbku dla siebie i rodziny.
Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] września 2015 r. nakładającego na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 8.000 zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania zażalenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Do zażalenia dołączono kopię umowy o pracę skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, określonych jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy zaskarżony akt lub czynność zostaną wykonane. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Podkreślić należy, że konkretyzacja przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności dopiero w zażaleniu na postanowienie sądu I instancji nie może być uznana za skuteczną (por. post. NSA z 10 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 48/06, CBOSA).
W przedmiotowej sprawie, Sąd I instancji trafnie uznał, że skarżąca nie wykazała we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej. Strona nie przedłożyła żadnych dokumentów pozwalających na zrekonstruowanie jej sytuacji finansowej i dokonanie oceny, czy wykonanie zaskarżonego postanowienia rzeczywiście stworzy zagrożenie wyrządzenia jej znacznej szkody. Konkretyzacja przesłanki wstrzymania wykonania postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody) na etapie postępowania zażaleniowego poprzez przedstawienie kopii umowy o pracę obrazującej zarobki skarżącej nie mogła mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
W kontekście przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podnieść przy tym należy, że powołane przez Sąd I instancji rozwiązania prawne przyjęte w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) pozwalają przyjąć, iż obowiązek nałożony postanowieniem Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu nie ma charakteru nieodwracalnego, czyli jego wykonanie nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje nadto, iż grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, a środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu do wykonania obowiązku publicznoprawnego. W sytuacji, w której zachodzi potrzeba doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, którego uzyskanie jest zagrożone przez niewykonanie obowiązku (nakazu), należy uwzględnić to, że zobowiązany ma dostateczną ochronę przez wykonanie obowiązku, które zamyka niebezpieczeństwo dolegliwości finansowej. Zagwarantowanie wykonania obowiązku publicznoprawnego jest uzasadnieniem odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, skoro w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarżący ma zapewnioną ochronę, której skuteczność jest uzależniona od woli samego skarżącego (por. postanowienie NSA z 12 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1080/15).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.