Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 147/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę C. B., M. B. i T. B. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], znak sprawy [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę, przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejącego budynku na hotel.
WSA wskazał, że skarżący zostali solidarnie wezwani do uiszczenia wpisu w dniu 1 kwietnia 2011 r., natomiast wpis został uiszczony przez C. B w dniu 11 kwietnia 2011 r., a więc po upływie wyznaczonego terminu.
Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu C. B. w dniu 9 maja 2011 r.
Pismem z dnia 16 maja 2011 r., C. B. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Poinformował, że w dniu 16 maja 2011 r. na nowo uiszczono wpis od przedmiotowej skargi, a nadto że operacja bankowa obejmująca wpłatę kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi sygn. akt II SA/Wr 147/11 na rachunek WSA we Wrocławiu została dokonana i zaksięgowana w Banku Zachodnim WBK w T. w dniu 8 kwietnia 2011 r. (piątek). Powołując się na potwierdzenie operacji bankowej z dnia 8 kwietnia 2011 r. wydane w dniu 27 kwietnia 2011 r. przez Bank Zachodni WBK we Wrocławiu - Centrala, skarżący oświadczył, że dołożył należytej staranności przy uiszczaniu wpisu od skargi, skoro w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu został dopełniony obowiązek wpłaty w banku wymaganej kwoty tytułem wpisu. Opóźnienie wpływu tej kwoty na rachunek bankowy Sądu w dniu 11 kwietnia 2011 r. (poniedziałek) było niezależne od niego i nastąpiło nie z jego winy.
Zaznaczając, iż wniosek o przywrócenie terminu składa w terminie 7 dni od daty powzięcia wiadomości o uchybieniu terminu, co czyni zadość wymogowi z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), skarżący wywiódł, że wniosek powyższy zasługuje na uwzględnienie.
Postanowieniem z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 147/11 WSA we Wrocławiu odrzucił wniosek o przywrócenie terminu.
W uzasadnieniu podniósł, powołując się na orzecznictwo sądowe, iż wniosek o przywrócenie terminu i zażalenie na odrzucenie pisma z powodu uchybienia terminowi wyłączają się wzajemnie. Jeżeli strona nie neguje, że uchybiła terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie, powinna złożyć wniosek o przywrócenie terminu, a nie zażalenie. Składanie zażalenia jest natomiast uzasadnione w sytuacji, gdy strona twierdzi, że nie uchybiła terminowi, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko.
Posiłkując się orzecznictwem Sądu Najwyższego WSA zauważył, iż w sytuacji, gdy strona twierdzi, że nie uchybiła terminowi do wniesienia środka prawnego i zaskarża postanowienie odrzucające ten środek, termin przewidziany do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie dla niej od dnia doręczenia postanowienia sądu oddalającego zażalenie. Wówczas dopiero strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminowi. Wcześniej złożony środek odwoławczy jest zatem przedwczesny i podlega odrzuceniu.
WSA zauważył, iż C. B. we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego podał, że operacja bankowa obejmująca wpłatę kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi na rachunek Sądu pierwszej instancji została dokonana i zaksięgowana w BZ WBK w T. w dniu 8 kwietnia 2011 r. (piątek), a zatem wpis został uiszczony w terminie, nie zaś jak wynika to ze znajdującego się w aktach polecenia przelewu (k.
41) w dniu 11 kwietnia 2011 r. (poniedziałek). Skoro strona twierdzi, że nie uchybiła terminowi, to w pierwszej kolejności powinna zaskarżyć postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2011 r. w drodze skargi kasacyjnej.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł C. B. zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W środku odwoławczym zarzucił:
- 1. naruszenie art. 88 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu - złożony przed upływem 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu - jest niedopuszczalny z mocy prawa;
- 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, polegający na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, iż we wniosku o przywrócenie terminu skarżący twierdził, że nie uchybił terminowi, gdy tymczasem takie ustalenie jest niezgodne z rzeczywistym stanem z uwagi na przyznanie przez skarżącego we wniosku, iż do uchybienia doszło,
- 3. obrazę art. 125 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, tj. postępowania w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie II SA/Wr 147/11.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Analiza niniejszej sprawy wskazuje, iż powstały w niej problem jest następstwem błędnego rozumienia przez skarżącego instytucji przywrócenia terminu do dokonania danej czynności od instytucji środka odwoławczego przysługującego od danego rozstrzygnięcia.
Jako chybiony NSA uznaje zarzut oznaczony w zażaleniu nr 1. Co do zasady podzielić należy argumentację WSA, iż wniosek o przywrócenie terminu oraz skarga kasacyjna na postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu uchybienia terminu do uiszczenia wpisu, wzajemnie się wyłączają. NSA nie neguje prawa strony do korzystania ze wszystkich prawnie dopuszczalnych środków, nakierowanych na obronę swoich interesów. Jednakże należy zauważyć, iż w sytuacji odrzucenia skargi z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego nie jest możliwe równoczesne kwestionowanie zasadności takiego odrzucenia (w drodze skargi kasacyjnej) oraz wskazywanie, iż do uchybienia rzeczywiście doszło, jednakże było ono niezawinione, co uzasadnia przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Zdaniem NSA Sąd pierwszej instancji formułuje zbyt daleko idącą tezę, iż wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu z tej tylko przyczyny, iż może zostać wniesiona skarga kasacyjna, bowiem nie uchybiono terminowi i w tej drodze należy zwalczać wadliwe orzeczenie WSA odrzucające skargę.
Jednakże wobec złożenia przez skarżącego zarówno wniosku o przywrócenie terminu, jak i skargi kasacyjnej, jest to jednak wadliwość nie mająca wpływu na wynik sprawy. NSA stoi na stanowisku, że to strona dysponuje i ocenia, z jakiego środka ma skorzystać. Pogląd WSA we Wrocławiu przymusza ją jednak do skorzystania ze środka bardziej restrykcyjnego i zarazem kosztowniejszego (np. przymus adwokacki).
Chybiony jest również zarzut zażalenia oznaczony nr 2. Zdaniem NSA z treści wniosku o przywrócenie terminu, a zwłaszcza ze stwierdzeń opisujących okoliczności dokonania przelewu, WSA we Wrocławiu mógł wywieść, iż C. B. powołuje się de facto na okoliczność uiszczenia wpisu w terminie, pomimo, iż zauważa, że doszło do uchybienia terminu. Skarżący wyraźnie stwierdza, iż polecenie przelewu zostało złożone w BZ WBK w dniu 8 kwietnia 2011 r. i na tę okoliczność składa stosowne dokumenty. O sugerowanym błędzie w ustaleniach faktycznych nie może być więc mowy.
Niezasadny jest także zarzut zażalenia oznaczony nr 3. Pomijając prawidłowość żądania zawieszenia postępowania wywołanego incydentalnym wnioskiem o przywrócenie terminu zauważyć należy, iż w realiach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji, rozstrzygając w przedmiocie wniosku (20 maja 2011 r.), w ogóle nie wiedział o zaskarżeniu postanowienia o odrzuceniu skargi (skarga kasacyjna została złożona w dniu 8 czerwca 2011 r.). Dysponował jedynie wiedzą o tym, iż postanowienie to jest nieprawomocne, a ta okoliczność, co do zasady, nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania. Nie ma racji skarżący twierdząc, iż posiada prawo do dwutorowej obrony swoich interesów. Stwierdzenie takie wynika z niezrozumienia istoty wniosku o przywrócenie terminu oraz skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi (są środki względem siebie sprzeczne).
Mając zatem powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 i art. 198 p.p.s.a., oddalił zażalenie C. B. jako nieuzasadnione.