Uzasadnienie
Postanowieniem z 23 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 30/24 WSA w Warszawie odrzucił zażalenie K.P. i D.K. na postanowienie tego Sądu z 6 sierpnia 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 25 czerwca 2024 r. o odmowie przyznania K.P. prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z zakresie odmowy przyznania prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. W związku z tym złożone przez K.P. i D.K. zażalenie należało odrzucić jako niedopuszczalne na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – o Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." Jednocześnie Sąd wskazał, że zażalenie D.K. jest dodatkowo niedopuszczalne z uwagi na to, że stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy jest wyłącznie wnioskodawca i ani strona przeciwna, ani inni uczestnicy postępowania nie biorą w nim udziału, gdyż postępowanie to nie dotyczy ich interesu prawnego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie K.P. i D.K. powołały się na swoją trudną sytuację finansową oraz zakwestionowały stanowisko WSA w Warszawie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy K.P.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia nie podważyła zaś, ani wskazanych okoliczności, ani prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej, dlatego też rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należy uznać za odpowiadające prawu.
Zaznaczyć należy, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca K.P. skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu wnosząc ten środek odwoławczy od postanowienia referendarza sądowego z 25 czerwca 2024 r. Tym samym złożenie zażalenia, tym razem na postanowienie Sądu pierwszej instancji, utrzymujące w mocy postanowienie wydane przez referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu.
W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K.P. należało oddalić.
Zażalenie wniesione przez D.K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D.K. na postanowienie WSA w Warszawie z 23 września 2024 r. jest niedopuszczalne, ponieważ D.K. (pomimo tego, że również była skarżącą w sprawie głównej o sygn. akt VII SA/Wa 33/24) nie była adresatką tego postanowienia. Była nią wyłącznie K.P.
Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia.
Z przedstawionych względów orzeczono jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a.