Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2016 r., sygn. IV SA/Wa 1330/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania na wniosek K.K. decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia, odwołując się do treści art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: p.p.s.a., Sąd I instancji stwierdził, że przewidziana w art. 61 § 3 powołanej ustawy instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności dotyczy takich aktów administracyjnych i czynności, których wykonanie może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Instytucję wstrzymania wykonania aktu lub czynności można zastosować tylko wówczas, gdy dany akt lub czynność posiada atrybut wykonalności. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy zaś rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie.
Sąd I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania została objęta ostateczna decyzja utrzymująca w mocy decyzję umarzającą postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a więc decyzja nie nadająca się do wykonania. Skoro zaś objęta rozpoznawanym wnioskiem decyzja ma formalny charakter i nie nakłada obowiązków podlegających wykonaniu, a więc nie posiada przymiotu wykonalności, to wstrzymanie jej wykonania nie jest możliwe.
Odmowę udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej Sąd uzasadnił ponadto brakiem wykazania przez stronę, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do skutków, których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został przez skarżącego uzasadniony. W nawiązaniu do tego ustalenia Sąd odwołał się do orzecznictwa sądowego przyjmującego, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zaznaczył, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne.
Zarzucając Sądowi I instancji wydanie postanowienia z dnia 4 lipca 2016 r. z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a., w zażaleniu wniesionym na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu, gdyż nie sposób zarzucić Sądowi I instancji rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a.
Podstawę do zastosowania przez Sąd ochrony tymczasowej poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołany przepis stwarza sądowi możliwość wydania na wniosek strony postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonej decyzji w warunkach wskazujących na to, że wykonanie zaskarżonego aktu wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie łączące odmowę uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z rodzajem i charakterem aktu prawnego, którego ten wniosek dotyczy, jest prawidłowe. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Sąd trafnie zauważył, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady, cechy wykonalności polegającej na możliwości spowodowania lub doprowadzenia do stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem nie mają decyzje odmowne oraz decyzje umarzające postępowanie, ponieważ nie mają one przedmiotu wykonania - węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu.
Wobec powyższego Sąd I instancji słusznie wskazał, że decyzja utrzymująca w mocy decyzję umarzającą postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. nie nadaje się do wykonania, gdyż ma charakter czysto procesowy i nie wywołuje skutków materialnoprawnych, a tym samym skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniających zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej. Podobne uwagi poczynić należy w odniesieniu do decyzji organu I instancji, tj. decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, która w świetle stanowiska skarżącego wyrażonego w uzasadnieniu zażalenia również powinna stanowić przedmiot rozważań Sądu pod kątem możliwości zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a.
Nie budzi ponadto zastrzeżeń Naczelnego Sądu Administracyjnego poprawność stanowiska Sądu I instancji, iż obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą Sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zakażonej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy. Za trafne należy uznać stanowisko Sądu I instancji w zakresie, w jakim wskazywało ono, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Realizacja ustanowionego w art. 61 § 3 p.p.s.a. uprawnienia procesowego strony – udzielenia jej ochrony tymczasowej - jest możliwa wówczas, gdy we wniosku wykazane zostanie, że podmiot występując o ochronę spełnia kryteria wymagane dla udzielania tejże ochrony. W zaskarżonym postanowieniu słusznie Sąd przyjął, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.
Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku. Skoro ustawa procesowa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek.
Zauważyć trzeba, że nie tylko rozpoznawany przez Sąd I instancji wniosek, ale również skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na zaskarżone postanowienie w swojej treści nie odwołuje się do konkretnych okoliczności mogących uzasadniać uwzględnienie wniosku w oparciu o przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje, że kontrolowana sprawa sądowoadministracyjna może pozostawać w określonym związku funkcjonalnym z innymi postępowaniami administracyjnymi i sądowoadministracyjnymi (skarżący przywołuje tu postępowanie sądowe prowadzone pod sygn. II SA/Bk 778/15). Dostrzec jednak trzeba, że oceną Sądu I instancji w niniejszej sprawie objęte mogły zostać tylko te okoliczności, które – zdaniem organu – nie pozwalały prowadzić postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany decyzji administracyjnej – aktu własności ziemi z dnia 6 marca 1975 r., skutkując umorzeniem postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe względy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.