Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącej K. S. sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 691/07, którym oddalona została jej skarga na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] maja 2007 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd podniósł, że stosownie do treści art. 141 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia wyroku lub podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. W myśl natomiast § 2 powołanego art. 141 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku.
Sąd wskazał, że wyrok w niniejszej sprawie ogłoszono na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. Skarżąca została prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy, nie brała w niej jednak udziału. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia złożyła w dniu 19 września 2008 r., uchybiając tym samym terminowi do jego wniesienia. Skarżąca nie wnosiła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Odnosząc się natomiast do treści pisma skarżącej z dnia 16 listopada 2007 r. Sąd uznał, że dotyczyło ono jedynie doręczenia "wyroku wydanego w dniu 13 listopada 2007 r." Zdaniem Sądu brak było podstaw do potraktowania tego pisma jako wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Pismem z dnia 21 listopada 2008 r. skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie z dnia 31 października 2008 r., żądając jego uchylenia w całości.
Podniosła, że w dniu 16 listopada 2007 r. wystąpiła o doręczenie wyroku z dnia 13 listopada 2007 r. Odpis sentencji wyroku bez jego uzasadnienia został jej doręczony w dniu 4 lutego 2008 r. W związku z tym, w dniu 19 września 2008 r. wystąpiła o nadesłanie wyroku z uzasadnieniem. Sąd wezwał ją do wypowiedzenia się czy pismo z dnia 19 września 2008 r. należy traktować jako wniosek o sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 13 listopada 2007 r. Na powyższe wezwanie odpowiedziała twierdząco, podnosząc jednakże, że z treści jej wniosku z dnia 16 listopada 2007 r., a nie "z jego dosłownego brzmienia" wynika, iż chciała uzyskać wyrok z uzasadnieniem, a nie wyłącznie sentencję wyroku.
Ponadto stwierdziła, że brak wyroku z uzasadnieniem narusza jej prawo jako strony, gdyż uniemożliwia jej wniesienie ewentualnej skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy wyrokiem z dnia 13 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K. S. na decyzję Wojewody Łódzkiego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Następnie skarżąca w dniu 16 listopada 2007 r., a więc w terminie otwartym dla wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienie, wniosła "o doręczenie wyroku wydanego w dniu 13 listopada 2007 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi."
Należy zauważyć, że z przedmiotowego wniosku skarżącej w sposób jednoznaczny nie wynika, iż intencją jej było wyłącznie uzyskanie sentencji wyroku z dnia 13 listopada 2007 r., jak to uznał Sąd pierwszej instancji. Mając ponadto na uwadze: treść pouczenia zamieszczonego w skierowanym do skarżącej zawiadomieniu o rozprawie z dnia 15 października 2007 r., z którego jedynie wynika, że "uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku" oraz fakt, iż skarżąca nie uczestniczyła w rozprawie, a także to, że nie korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, należało rozważyć, czy wniosek skarżącej nie jest wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia nieprecyzyjnie sformułowanym. Wobec takiej redakcji wniosku Sąd pierwszej instancji powinien był, w trybie art. 49 p.p.s.a., zwrócić się do skarżącej o jego skonkretyzowanie. Jako nieuzasadnione należy zatem ocenić ograniczenie się przez Sąd pierwszej instancji wyłącznie do przesłania skarżącej sentencji wyroku z dnia 13 listopada 2007 r.
Brak jest natomiast podstaw do uznania pisma skarżącej z dnia 19 września 2008 r., będącego w istocie pismem interwencyjnym, w którym strona jednoznacznie wskazuje, że w terminie ustawowym (pismem z dnia 16 listopada 2007 r.) zażądała doręczenia jej orzeczenia z uzasadnieniem i mimo to orzeczenia nie otrzymała, jako spóźnionego wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Powyższej konstatacji nie zmienia treść oświadczenia skarżącej z dnia 7 października 2008 r., w którym stwierdziła ona ponadto, iż we wniosku z dnia 16 listopada 2007 r. nie występowała o sam tylko wyrok, ale o wyrok z uzasadnieniem.
Podkreślania wymaga, że orzekając w sprawie niniejszej Sąd pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości, stosownie do art. 6 p.p.s.a. jest obowiązany udzielać stronom, które nie są reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, a w razie potrzeby wzywać do usunięcia ewentualnych braków pism procesowych. Sąd powinien również powstrzymać się od działań, które mogłyby zostać ocenione jako ograniczenie konstytucyjnej zasady – "prawa do sądu".
Kierując się powyższymi względami Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w z związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.