Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 676/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi D.R. i A.R. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożyli skarżący podnosząc, że wykonanie rozbiórki kiosku objętego przedmiotową decyzją pociągnie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej oraz trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na okoliczność, że zostaną pozbawieni miejsca pracy i dochodu. Rozbiórka kiosku będącego w dobrym stanie technicznym pociągnie za sobą zniszczenie materiałów użytych do jego wykonania, co dodatkowo spowoduje szkodę.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Podejmując decyzję w sprawie Sąd miał na uwadze, że wniosek dotyczy decyzji nakazującej rozbiórkę, który jest jedną z najdalej idących sankcji przewidzianych przepisami prawa budowlanego. Wykonanie nakazu rozbiórki doprowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do budowy materiałów budowlanych oraz wiąże się z poniesieniem znacznych nakładów finansowych. Nadto ewentualny powrót do stanu poprzedniego, nawet jeśli możliwy, wiąże się również z poniesieniem dodatkowych kosztów oraz dodatkowego nakładu pracy.
Ponadto w kiosku objętym nakazem rozbiórki skarżący prowadzą działalność gospodarczą – jest to ich miejsce pracy i źródło dochodu. Zatem Sąd uznał, że w związku z tym wnioskodawcy zostaną narażeni na szkodę. Powyższe uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. domagając się jego uchylenia i oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Postanowieniu temu zarzucono naruszenie:
art. 61 § 3 i 5 oraz art. 133 § 1 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez uwzględnienie wniosku skarżących, w sytuacji gdy istnienie przesłanek z art. 61 § 3 do wstrzymania wykonania decyzji nie zostało w żaden sposób wykazane, a skarżący ograniczyli się w swoim wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jedynie do ogólnikowych i niepopartych żadnymi dowodami twierdzeń, że funkcjonowanie kiosku zapewnia środki ich utrzymania i że rozbiórka kiosku spowoduje znaczną szkodę gospodarczą.
W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie przytoczonego wyżej zarzutu. Zdaniem Spółki przedmiotowy kiosk to kontener który może być rozkładany i przenoszony w inne miejsce. W tej sytuacji nie można mówić o wyrządzeniu znacznej szkody. Natomiast twierdzenie o pozbawieniu środków niezbędnych do egzystencji nie zostało w żaden sposób przez skarżących uprawdopodobnione. Brak jest bowiem jakichkolwiek dokumentów dotyczących źródeł dochodów skarżących. Skarżący nie wykazali także, że zatrudniają jakichkolwiek pracowników.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W przypadku rozbiórki obiektu budowlanego, nie chodzi więc o ocenę, czy obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z przepisami prawa budowlanego, ale o ocenę czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane rozbiórką obiektu, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja o nakazie rozbiórki zostanie uchylona. Rozbiórka obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi, w sytuacji gdy nakaz rozbiórki został już wykonany, może okazać się, iż udzielona stronie ochrona jest iluzoryczna (tak: NSA w postanowieniu z dnia 14.09.2012 r. II OZ 785/12).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji co do zasady trafnie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, albowiem niewątpliwie w przypadku nakazu rozbiórki wykonanie decyzji jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, może spowodować niebezpieczeństwa o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. A zatem nie można w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, jak chciałaby tego wnosząca zażalenie Spółka, że we wniosku skarżący nie wykazali podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej w tym postępowaniu. I nie ma tutaj znaczenia, że jest to obiekt kontenerowy, zasadniczo możliwy do przeniesienia w inne miejsce, bowiem wykonanie decyzji będzie skutkować trwałym usunięciem tego obiektu z dotychczasowego miejsca posadowienia. Powyższe okoliczności pozwalają na zastosowanie normy art. 61 § 3 P.p.s.a., a tym samym legalność zaskarżonego postanowienia nie została skutecznie podważona.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.