Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Ol 333/05, referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmówił M. T. przyznania prawa pomocy. Powyższe postanowienie utraciło moc, na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, albowiem M. T. wniosła sprzeciw.
Rozpoznając sprawę ponownie postanowieniem z dnia 12 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił M. T. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skarżąca nie spełnia warunków zawartych w 246 § 1 ppsa. Sąd Wojewódzki przytoczył, że miesięczny dochód trzyosobowego gospodarstwa domowego (skarżąca i dwóch synów) wynosi 1927,74 zł, przy czym z kserokopii przekazów wynika, że jest to kwota netto. Ponadto skarżąca posiada dom o powierzchni 164 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 2211 m2 i 0,0828 ha oraz inną nieruchomość o powierzchni 75 m2. Skoro skarżąca posiada stałe miesięczne dochody znacznie przekraczające wysokość minimalnego świadczenia rentowego, (nawet po odliczeniu sum potrzebnych na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych), które to dochody, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, winny wystarczyć także na poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł być uwzględniony.
Na w/w postanowienie z dnia 12 lipca 2005 r. skarżąca M. T. wniosła zażalenie, w którym domaga się jego zmiany. W zażaleniu podniesiono, że skarżąca jest osobą w starszym wieku, prawie nie umie czytać i pisać, a gdy ma problemy prawne prosi o pomoc różne osoby. Dlatego też powinno się jej przyznać pomoc prawną tj. adwokata, by umożliwić skorzystanie z przysługujących jej praw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest uzasadnione. Prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym w odniesieniu do generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego przez strony. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt. 1 ppsa przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe tylko wówczas, gdy zgłaszający wniosek wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie podzielić należy ocenę Sądu Wojewódzkiego, że skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt. 1 ppsa z uwagi na osiągane dochody. Należy również mieć na uwadze, że osoba wszczynająca postępowanie sądowe powinna wziąć pod uwagę ewentualne jego koszty, a więc poczynić stosowne oszczędności w budżecie do granic utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a dopiero wtedy, gdy okaże się to niewystarczające, ubiegać się o pomoc państwa.
Powyższej oceny nie podważają, podniesione w zażaleniu okoliczności związane z małą aktywnością skarżącej i korzystaniem z pomocy innych osób (w związku z cechami osobistymi), gdyż Sąd nie jest związany zarzutami skargi i jest zobligowany do badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu z urzędu, co powoduje uchylenie decyzji niezgodnej z prawem nawet przy znikomej aktywności strony skarżącej przed sądem administracyjnym.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w zażaleniu zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku - zażalenie podlega oddaleniu, wobec czego, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa, orzeczono jak w sentencji.