Uzasadnienie
H. T., M. O. i W. w W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym.
Zarządzeniem z 16 czerwca 2015 r. wezwano H. T., M. O. i W. w W. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Poinformowano, że uiszczenie wpisu przez jednego ze skarżących zwalnia z tego obowiązku pozostałych skarżących.
W imieniu H. T. i M. O. został wniesiony wpis sądowy w wysokości 500 zł.
Zarządzeniem z 4 sierpnia 2015 r. wezwano W. w W. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Jednocześnie poinformowano, że od każdego ze skarżących należny jest wpis sądowy w kwocie po 500 zł.
W. w W. wniosła zażalenie na zarządzenie z 4 sierpnia 2015 r., podkreślając, że zaskarżona decyzja dotyczy tylko części wspólnej nieruchomości, więc odnosi się do prawa wspólnego wszystkim skarżącym, a nie do praw własności do poszczególnych lokali.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kwota wpisu została w zaskarżonym zarządzeniu określona prawidłowo. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury – 500 zł.
Zgodnie z art. 214 § 2 p.p.s.a., "Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku".
W sytuacji, gdy skargę wnosi kilka podmiotów, konieczne jest ustalenie, czy uprawnienia lub obowiązki tych osób związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne (współuczestnictwo materialne), czy też brak jest owej wspólności uprawnień lub obowiązków (współuczestnictwo formalne). Rozstrzygnięcie tej kwestii jest istotne dlatego, że współuczestnictwo materialne statuuje po stronie skarżących obowiązek uiszczenia wpisu sądowego solidarnie, zaś współuczestnictwo formalne niesie ze sobą konieczność uiszczenia wpisu sądowego przez każdego ze skarżących.
Udział w nieruchomości wspólnej jest prawem związanym z własnością lokalu (art. 3 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali). Współwłasność nieruchomości wspólnej nie ma charakteru samoistnego, nie jest osobnym prawem podmiotowym, które podlega ochronie niezależnie od ochrony prawa własności lokalu. Nie można rozpatrywać współwłasności nieruchomości wspólnej w oderwaniu od własności lokali. Innymi słowy, uprawnienie do domagania się ochrony nieruchomości wspólnej wynika bezpośrednio i w ścisły sposób z prawa własności lokalu.
W niniejszej sprawie uznać zatem należy, że źródłem interesu prawnego, który reprezentuje W. są poszczególne prawa własności lokali i związana z nimi współwłasność nieruchomości wspólnej. Źródłem interesu prawnego pozostałych skarżących jest przysługująca im własność lokali, a nie – osobnie traktowana – współwłasność nieruchomości wspólnej.
Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że w sprawie zachodzi współuczestnictwo formalne i każdy skarżący musi opłacić osobny wpis.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.