Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 385/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata / radcy prawnego.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że J. S. złożył w dniu 20 grudnia 2005 r. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt. IV SA/Wa 385/05. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł J. S. złożył wniosek o zwolnienie go z kosztów sądowych wskazując, że w przedmiotowej sprawie występuje jako pełnomocnik Wspólnoty Gruntowej Wsi [...]. W dniu 21 lutego 2006 r. skarżący otrzymał odpis powyższego wyroku z uzasadnieniem wraz z pouczeniem o terminie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej.
W związku ze złożeniem przez J. S. niekompletnego wniosku, w którym domaga się on zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia dla Wspólnoty Gruntowej Wsi [...] adwokata/ radcy prawnego, Sąd wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania czy wniosek składa J.S., czy też ww. Wspólnota, informując jednocześnie, iż podmiot ten nie był stroną niniejszego postępowania. W odpowiedzi na wezwanie nadesłano wniosek na urzędowym formularzu PPF wskazując, iż o prawo pomocy wnosi Wspólnota, zaś J. S. występuje w charakterze pełnomocnika udziałowców. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że J. S. nie może podobnie jak inni udziałowcy Wspólnoty ponosić kosztów sądowych z osobistego majątku, ponieważ sprawa dotyczy kwestii społecznych a Wspólnota nie osiąga żadnych dochodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołując się na przepis art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej "ppsa", wskazał, iż Wspólnota Gruntowa Wsi [...] nie była stroną przedmiotowego postępowania, natomiast jak wynika z protokołu z rozprawy, skarżącym w sprawie niniejszej jest J. S..
W ocenie Sądu o prawo pomocy może wystąpić skarżący jako osoba fizyczna składając wniosek na odpowiednim formularzu natomiast wniosek złożony w imieniu Wspólnoty, która nie była stroną postępowania należało odrzucić jako niedopuszczalny.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł J. S. podnosząc, iż występując społecznie w imieniu Wspólnoty nie może odpowiadać z majątku osobistego czego domagał się od niego Sąd I instancji, natomiast odmowa przyznania Wspólnocie prawa pomocy jest przejawem naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie jest oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Zgodnie z art. 243 § 1 ppsa prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, iż uprawnienie do ubiegania się o prawo pomocy przysługuje każdej ze stron postępowania sądowoadministracyjnego tj. skarżącemu, organowi, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi a także uczestnikowi postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, iż niedopuszczalny był wniosek J. S. o przyznanie prawa pomocy dla Wspólnoty nie będącej stroną postępowania. Prawo pomocy może otrzymać tylko uprawniony podmiot, który w rozumieniu powyższych przepisów był stroną skarżącą lub uczestnikiem postępowania. Jak wynika z akt sprawy Wspólnota Gruntowa Wsi [...] do tej kategorii podmiotów nie należała.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa.