Uzasadnienie
J. W. w dniu 11 września 2003 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie skargę na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 31 lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji z dnia 12 maja 2003 r., nr [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.
Skargę powyższą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wyrokiem z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 1177/03. W dniu 20 września 2004 r. J. W. wniósł o sporządzenie i przesłanie odpisu wyroku z dnia 16 września 2004 r. wraz z uzasadnieniem rozstrzygnięcia. Odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 21 października 2004 r.
W związku z doręczonym w dniu 1 października 2004 r. wezwaniem skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, w dniu 8 listopada 2004 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Z przesłanego w dniu 19 listopada 2004 r. urzędowego formularza wniosku PPF wynika, że skarżący wraz z żoną mieszkają w domu córki, posiadają stały dochód z tytułu rent w łącznej wysokości 2 563,88 zł. Uzasadniając wniosek skarżący napisał, że uzyskiwany dochód nie pokrywa podstawowych potrzeb życiowych żony i jego własnych; a ponoszone przez niego wydatki na lekarstwa, żywność i rachunki wciąż rosną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznał wniosek J. W. o przyznanie prawa pomocy i postanowieniem z dnia 16 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 1177/03, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że sytuacja osobista i majątkowa skarżącego stanowi o możliwości samodzielnego poniesienia kosztów sądowych. Sąd wskazał także, że skarżący inicjując kolejne postępowanie sądowoadministracyjne, powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów tych postępowań i na ten cel gromadzić odpowiednie środki finansowe.
Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 grudnia 2004 r., skarżący J. W. wniósł zażalenie. Twierdzi w nim, że postanowienie jest krzywdzące, nie jest on bowiem w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Skarżący podnosi, że wydaje wraz z żoną sporą część dochodu na zakup lekarstw, a "w ekonomii wolnorynkowej koszty leczenia są wysokie". W zażaleniu tym skarżący podnosi również, że Sąd "odmawiając mu przyznania prawa pomocy robi sobie drwiny z ofiary ciężko poszkodowanej na zdrowiu z czasów II wojny światowej i po jej zakończeniu". Zażalenie powyższe skarżący uzupełnił pismami, które wniósł do Sądu (daty stempli pocztowych) w dniach 27 stycznia i 2 marca 2005 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest uzasadnione. Generalną zasadą, wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270); jest ponoszenie kosztów przez strony postępowania sądowego. Zgodnie z tą zasadą, osoba wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, jest zobowiązana do uiszczenia tych kosztów.
Prawo pomocy jest wyjątkiem od tej zasady i ma zastosowanie w indywidualnych przypadkach, w których stan majątkowy i osiągane dochody, nie pozwalają stronie na samodzielne poniesienie kosztów postępowania. Przepisy o prawie pomocy znajdą więc zastosowanie w stosunku do osób, które
Sygn. akt II OZ 87/05 mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy należytej staranności, nie będą mogły ponieść tych kosztów.
W niniejszej sprawie skarżący, uzyskując wspólnie z żoną dochód w wysokości około 2 500 zł., nie wykazał, iż uiszczenie opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym ich rodziny, a tym samym nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę dochody skarżącego osiągane wraz z małżonką, stan rodzinny i wydatki związane z kosztami leczenia i prawidłowo ocenił, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku. Skarżący wnosząc skargę do Sądu powinien był liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania, a w związku z tym w czasie pomiędzy wniesieniem skargi a ogłoszeniem wyroku (ponad rok) gromadzić w miarę swych możliwości odpowiednią kwotę na pokrycie kosztów postępowania; lub choćby ich części. Tymczasem skarżący nie zachował należytej staranności o własne sprawy, licząc na pozytywny dla siebie wyrok i nie biorąc pod uwagę innych możliwości zakończenia postępowania. Beztroska skarżącego w dbałości o swoje sprawy nie może uzasadniać zwolnienia go od kosztów postępowania.
Ponadto skarżący w swoich pismach nie podniósł nowych okoliczności, które mogłyby uzasadniać konieczność uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy i zmianę podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.