Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 29 listopada 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1636/22 odrzucił zażalenie J. R. (dalej: skarżącej) na postanowienie tego Sądu z 7 września 2023 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 maja 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1636/22, z uwagi na sporządzenie i wniesienie tego zażalenia osobiście przez skarżącą pomimo wymaganego przepisami prawa, tzw. przymusu adwokackiego.
Zażalenie na powyższe postanowienie z 29 listopada 2023 r. złożyła J. R. wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca podniosła, że złożone przez nią zażalenie zostało niesłusznie odrzucone, albowiem skarżąca nie została wezwana w trybie art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), dalej: "p.p.s.a", do uzupełnienia jego braku poprzez sporządzenie zażalenia przez adwokata lub radcę prawnego. Powyższe powoduje, że w sprawie doszło do naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a., co czyni zażalenie zasadnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy.
Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej. Niezachowanie zatem "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że zażalenie z 2 października 2023 r. na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z 7 września 2023 r., skarżąca sporządziła osobiście wiedząc, że nie należy do podmiotów uprawnionych na podstawie odesłania z art. 194 § 4 p.p.s.a., do sporządzenia takiego zażalenia. Skarżąca została bowiem pouczona przez Sąd pierwszej instancji o tzw. przymusie adwokacko-radcowskim w zakresie sporządzenia oraz wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Jak wynika z akt sprawy, przy piśmie z dnia 18 września 2023 r. przesłano skarżącej odpis postanowienia z dnia 7 września 2023 r. odrzucającego skargę kasacyjną skarżącej, również z powodu tego, że została sporządzona osobiście przez skarżącą. Wskazane pismo zawierało pouczenie o wymogach formalnych zażalenia wnoszonego na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej (pkt 5 pouczenia, k. 84 verte). Powyższa korespondencja została doręczona skarżącej w dniu 25 września 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 87).
Odnosząc się natomiast do zarzutów zażalenia wskazać należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt III FZ 357/24, z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FZ 282/24, z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 387/24, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też brak wezwania do uzupełnienia powyższego braku zażalenia nie stanowi naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a., gdyż jest to brak nieusuwalny.
A zatem wobec wniesienia zażalenia bez zachowania warunków określonych w art. 194 § 4 p.p.s.a., pomimo prawidłowego pouczenia w tym zakresie, należało uznać, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił zażalenie.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.