Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 422/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania na wniosek skarżących J. G. i T. G. wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2017 r. w przedmiocie nakazania skarżącym doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie dwóch otworów okiennych.
Skarżący w skardze zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który uzasadnili trudnymi do odwrócenia skutkami oraz znaczną szkodą finansową. Stwierdzili, że tak zamurowanie otworów okiennych, jak i ewentualne odwrócenie tego stanu rzeczy (zakup nowych okien, gdyż wymontowane okna nie będą nadawały się do ponownego użytku, bądź zamurowanie otworów przy użyciu luksferów) wiąże się z dużymi nakładami finansowymi, które wpłynął na "uszczuplenie ogólnego budżetu rodziny". Zaznaczyli, że podczas demontażu okien może dojść do uszkodzenia tynku na budynku.
Ponadto zamurowanie otworów okiennych spowoduje konieczność zwiększenia zasilenia pomieszczeń światłem sztucznym i zawilgocenie pomieszczeń. We wniosku skarżący zwrócili także uwagę na swój podeszły wiek, na stopień niepełnosprawności skarżącego i jego córki M. oraz koszty leczenia, jakie ponoszą. Zaznaczyli, że skarżący jest emerytowanym nauczycielem akademickim i mimo swego wieku (90 lat) sprawuje na mocy orzeczenia sądu realną opiekę fizyczną i prawną nad córką M., która jest niepełnosprawna i ma po swojej matce rentę socjalną.
Sąd pierwszej instancji oddalając wniosek stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż skarżący w sposób lakoniczny uzasadnili złożony wniosek, w szczególności nie poparli go jakimikolwiek dodatkowymi dowodami bądź okolicznościami (jak chociażby obliczeniami kosztów demontażu i montażu okien/luksferów w kontekście konkretnie wskazanej wysokości dochodów skarżącego oraz skarżącej). Sąd przyjął, że dla wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest wystarczającym sam wywód strony dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony. Lakoniczne uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia zatem jego merytoryczną ocenę.
Dalej Sąd stwierdził, że nie podziela stanowiska skarżących, jakoby wykonanie zaskarżonej decyzji wywoływało takie skutki, bądź też tak znaczną szkodę, że ewentualne wygranie sprawy sądowej nie doprowadziłoby do ich przywrócenia. Uznał bowiem, że demontaż okien i zamurowanie ich materiałem budowlanym nakazanym w decyzji faktycznie może się wiązać dla skarżących z pewnymi utrudnieniami, jednakże nie można utożsamiać ich ze skutkami, których nie będzie można przywrócić, bądź ewentualnie z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. Sąd dodał, że w tej sprawie nakaz podjęcia określonych czynności został nałożony na skarżących J. G. i T. G., że wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej pochodzi od obojga skarżących, tymczasem okoliczności przytoczone na jego poparcie dotyczą w zasadzie wyłącznie skarżącego, a nie jego córki J., która mieszka na parterze budynku wraz ze studiującym synem.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucili naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podnieśli, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakładają na skarżącego obowiązku udowodnienia określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek. Skarżący mieli obowiązek jedynie uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające zastosowanie ochrony tymczasem, co – ich zdaniem – uczynili. Podnieśli, że Sąd całkowicie pominął ich sytuację osobistą i materialną, którą w sposób dostateczny opisali w treści skargi. Zaznaczyli, że wszystkie obowiązki utrzymania i konserwacji domu spoczywają na skarżącym, który zobowiązany będzie do poniesienia również wszelkich kosztów związanych z wykonaniem skarżonej decyzji. Tymczasem skarżący jest emerytowanym nauczycielem w wieku 90 lat z orzeczoną I grupą inwalidzką.
Z ZUS-u otrzymuje [...] zł (kwota za czerwiec). Opiekuje się niepełnosprawną córką M. w wieku 56 lat, która otrzymuje rentę rodzinną w wysokości [...] zł. Druga skarżąca, córka skarżącego i współwłaścicielka domu przy ul. [...] w Ł., ma na utrzymaniu trójkę dzieci i z uwagi na pracę (nauczyciel akademicki) mieszka i przebywa w G. W domu przy ul. [...] w Ł. na parterze mieszka jedynie jej studiujący syn. Przy szczegółowo wyliczonych z zażaleniu kwotach przeznaczanych na leki, pampersy dla M. G., ogrzewanie, energię elektryczną, wodę, pomoc domową, dietę bezglutenową M. G., bieżące naprawy domu, z uwagi na szacowane koszty demontażu okien na ok. 8-10 tys. zł stwierdzono, że są to ogromne dla emeryta koszty wykonania zaskarżonej decyzji. Dodano, że będzie to dla niego bardzo trudne logistycznie i stresujące. Stwierdzono także, że szkoda, jaką wywoła demontaż okien, nie będzie mogła być później wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia.
W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można Sądowi pierwszej instancji, który nie zastosował ochrony tymczasowej, zarzucić naruszenia art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Sąd administracyjny wydając bowiem orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, opiera swoje rozstrzygnięcie przede wszystkim o wniosek skarżącego, zestawiając okoliczności i argumenty w nim podniesione z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy i ocenia, czy występują wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu lub czynności.
Okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinny być wskazane przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Tylko wyjątkowo można wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, mimo że skarżący nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie, jeżeli potrzeba wstrzymania wykonania jest oczywista i wynika z charakteru zaskarżonego aktu. Ponadto przesłankami wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności mogą być jedynie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewystarczającym dla zastosowania ochrony tymczasowej są zatem okoliczności, które jako normalne następstwa mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż demontaż dwóch okien i zamurowanie ich materiałem budowlanym nakazanym w decyzji nie może się wiązać ze skutkami, których nie będzie można odwrócić, bądź ewentualnie z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącym znacznej szkody.
Tym samym nietrafny jest wywód Sądu, jakoby uzasadnienie wniosku uniemożliwiało jego merytoryczną ocenę, którą Sąd dokonał. Ponadto rację mają skarżący, iż twierdzenia zawarte we wniosku nie muszą zostać udowodnione dokumentami źródłowymi, wystarczy powołanie konkretnych okoliczności, potwierdzających zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
W tej sprawie argumentacja zawarta we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz wnioski wypływające ze złożonej skargi, mianowicie że zamiast zamurowania okien pełną cegłą organy powinny rozważyć możliwość zastosowania luksferów, a także treść zażalenia, w którym skarżący szczegółowo opisuje swoją sytuacją materialną, nie mogły doprowadzić do uwzględnienia wniosku. Roboty budowlane, do wykonania których zobowiązani zostali skarżący, nie wyrządzą im bowiem znacznej szkody finansowej. Abstrahując od niewątpliwie ciężkiej sytuacji rodzinnej skarżącego, to w sytuacji finansowej całej jego rodziny zamurowanie dwóch otworów okiennych (w łazience i na strychu), jakkolwiek wiąże się z kosztami, to jednak nie takimi, by mówić o szkodzie znacznych rozmiarów w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., zwłaszcza w sytuacji, gdy do ich poniesienia zobowiązanych jest dwoje współwłaścicieli domu.
Ponadto określone w zażaleniu szacowane koszty demontażu okien i zamurowania ich materiałem budowlanym określonym w decyzji, czy nawet gdyby – jak chcą skarżący luksferami – to są normalne następstwa wykonywania tego rodzaju decyzji. W tym kontekście nie ma też znaczenia ani stan zdrowia, ani wiek skarżących, gdyż takie roboty budowlane co do zasady wykonują doświadczone osoby.
W tym stanie sprawy stwierdzić należy, że wniesione zażalenie, jako niezasadne, podlega oddaleniu.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.