Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Rz 516/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S. G. na decyzję Kierownika do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 12 maja 2004 r.
W dniu 9 grudnia 2004 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącej o doręczenie odpisu wyroku Sądu z dnia 17 listopada 2004 r. wraz z uzasadnieniem rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 7 stycznia 2005 r. odmówił sporządzenia i doręczenia odpisu wyroku z uwagi na uchybienie przez skarżącą terminu do złożenia wniosku.
Pismem z dnia 31 stycznia 2005 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku w uzasadnieniu podnosząc, iż nie wiedziała o obowiązującym terminie do składania wniosków o uzasadnienie wyroku oraz nie miała możliwości skorzystania z fachowej pomocy z uwagi na brak środków pieniężnych oraz przewlekłą chorobę. Skarżąca do wniosku dołączyła zaświadczenie lekarskie o pozostawaniu pod stałą opieką specjalistyczną poradni zdrowia psychicznego oraz skierowanie do poradni rehabilitacyjnej w związku ze zwyrodnieniami stawów.
Powyższy wniosek został oddalony przez Sąd postanowieniem z dnia 25 lutego 2005 r. Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu Sąd podkreślił, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w razie uprawdopodobnienia, że przyczyna uchybienia była nagła i nie do przezwyciężenia. Jak wskazał Sąd przyczyną taką nie może być przewlekła choroba, która nie nosi wyżej wskazanych cech, ani również niewiedza, która nie jest przesłanką warunkującą przywrócenie terminu.
W dniu 18 marca 2005 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym skarżąca uzasadniła ponownie uchybienie terminu, stwierdzając, że uchybienie terminu było związane z jej słabym stanem zdrowia. Ponadto skarżąca dodała, iż prawie cały listopad dojeżdżała do brata, który przebywał w szpitalu, a następnie opiekowała się nim w jego mieszkaniu w Tarnobrzegu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2005 r. przyznał skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, z uwagi na wykazane we wniosku niskie dochody (563,04 zł.).
W dniu 28 kwietnia 2005 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Rzeszowie wyznaczyła adwokata w sprawie. Pełnomocnik skarżącej, adwokat W. Z., wniósł w dniu 19 maja 2005 r. zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 25 lutego 2005 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia.
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przywrócił termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 25 lutego 2005 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W sprawie niniejszej przedmiotowy wniosek powinien zatem zostać złożony do dnia 24 listopada 2004 r.
Stosownie do art. 85 powołanej ustawy czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie
Sygn. akt II OZ 879/05 zaś do art. 86 i 87 tej ustawy przywrócenie terminu następuje na wniosek strony, w którym należy uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu.
Brak winy oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia i nie do usunięcia.
Wskazane przez skarżącą we wniosku dolegliwości zdrowotne byłyby uzasadnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyby pozostawały w bezpośrednim związku z uchybieniem terminu. Nie można uznać, aby przedstawione przez skarżącą zaświadczenia lekarskie stanowiły potwierdzenie niemożliwości złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w przepisanym czasie i pozostawały w bezpośrednim związku z uchybieniem terminu. Stanowią one potwierdzenie faktu przewlekłych dolegliwości, ale nie stwierdzają, iż skarżąca nie mogła z ich powodu złożyć w terminie przedmiotowego wniosku.
Należy także podkreślić, że skarżąca zdając sobie sprawę z niedogodności spowodowanych przewlekłym złym stanem zdrowia, mogła wcześniej ustanowić pełnomocnika, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji. W tym stanie rzeczy postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie nie narusza prawa. Podeszły wiek oraz choroby, o ile nie powodują w sposób bezpośredni uchybienia terminu nie stanowią o braku winy.
Odrębnie należy zauważyć, że skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podała okoliczności świadczące o innej przyczynie niezłożenia wniosku w terminie niż wzięte pod uwagę przez Sąd I instancji przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 17 listopada 2004 r. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała bowiem, że nie mogła złożyć wniosku z powodu opieki nad bratem w innej miejscowości. Stwierdzenie to przeczy podniesionej także w zażaleniu przyczynie uchybienia (słaby stan
Sygn. akt II OZ 879/05 zdrowia skarżącej) i tym bardziej nie przemawia za brakiem winy skarżącej w uchybieniu terminu.
W sprawie niniejszej nie można Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie zarzucić błędu, bowiem uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu nie zawiera argumentów, które potwierdzałyby brak winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny ocenia zaś orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pod kątem zaistnienia lub niezaistnienia wskazanych w art. 184 i 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanek. Ponadto zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu skierowane przez pełnomocnika również nie wskazuje okoliczności, z których by wynikało, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.