Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 stycznia 2010 r. Stowarzyszenie [...] w M. złożyło do WSA w Warszawie skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej [...]na odcinku [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 listopada 2010 r. na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2010 r. Przewodniczący Wydziału IV WSA w Warszawie wezwał Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W otwartym terminie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Stowarzyszenie zwróciło się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 czerwca 2010 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu Stowarzyszeniu. Zarządzeniem z dnia 15 lipca 2010 r. wezwano Stowarzyszenie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego i wpłaceniu go w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Powyższe wezwanie zostało doręczone dnia 9 sierpnia 2010 r. - w trybie art. 73 p.p.s.a. Pismem z dnia 17 sierpnia 2010 r. Stowarzyszenie wniosło o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wpłacając jednocześnie wpis.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Urząd Pocztowy w M. nie wydał w dniu 10 sierpnia 2010 r. uprawnionemu adresatowi przesyłki poleconej z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Natomiast z adnotacji na kopercie wynika, że Urząd Pocztowy dysponował przesyłką, gdyż zwrócono ją nadawcy dopiero dnia 11 sierpnia 2010 r.
Zdaniem Sądu przesyłka zawierająca wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego została nieodebrana przez Stowarzyszenie. Stosownie do art. 73 p.p.s.a. przyjęto fikcję prawną doręczenia i za datę doręczenia pisma przyjęto dzień 9 sierpnia 2010 r. (data w której upłynął termin odbioru przesyłki). Osoba uprawniona przez Stowarzyszenie do odbioru przesyłki z Sądu zgłosiła się w dniu 10 sierpnia 2010 r., zaś czternastodniowy termin jej odbioru (ustalony w myśl art. 73 § 4 w zw. z § 1 p.p.s.a. – pierwsze awizo 26 lipca, ponowne 3 sierpnia) upłynął w dniu 9 sierpnia 2010 r. We wniosku nie wskazano żadnych okoliczności wskazujących, że po odbiór przesyłki udano się po terminie bez winy Stowarzyszenia. Zatem nie uprawdopodobniono ostatniej z ustawowych przesłanek dopuszczających możliwość przywrócenia uchybionego terminu.
Dodatkowo Sąd mając na względzie stanowisko Stowarzyszenia – że wydanie przedmiotowej przesyłki było możliwe w dniu 10 sierpnia 2010 r. (osoba uprawniona do odbioru przesyłki w tym dniu była w Urzędzie Pocztowym w M., zaś urząd dysponował przesyłką, gdyż zwrotu nadawcy dokonano dopiero dnia 11 sierpnia 2010 r.), a także z uwagi na fakt prawidłowego powtórnego awizowania przesyłki w dniu 3 sierpnia 2010 r. (przy jednoczesnym braku wiedzy o pouczeniu o terminie w jakim możliwy jest odbiór przesyłki), Sąd przedsięwziął kroki w celu wyjaśnienia i tej kwestii. Jednakże pomimo dodatkowego zarządzenia z dnia 31 sierpnia 2010 r. wskazującego na środki którymi powyższą okoliczność można było uprawdopodobnić (np.: oświadczenie pracownika poczty dot. zdarzenia mającego miejsce w placówce pocztowej dnia 10 sierpnia 2010 r. ewentualnie potwierdzenie złożenia reklamacji) twierdzenie Stowarzyszenia o możliwości odbioru przesyłki w dniu 10 sierpnia 2010 r. pozostało niczym niepoparte, ponieważ nie przedłożono żądnych dokumentów uprawdopodabniających powyższe zdarzenie w urzędzie pocztowym.
Skarżące Stowarzyszenie, pismem z dnia 30 grudnia 2010 r. złożyło zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 29 listopada 2010 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że termin do uiszczenia wpisu upłynął nie 16 sierpnia 2010 r. jak wskazuje Sąd a w dniu 17 sierpnia 2010 r. ponieważ drugie awizo zostało pozostawione w dniu 3 sierpnia 2010 r., co oznacza, iż termin odbioru przesyłki sądowej upłynął w dniu 10 sierpnia 2010 r. Dodatkowo do zażalenia strona dołączyła pismo poczty polskiej, z którego wynika, iż przedstawicielowi Stowarzyszenia nie została wydana przesyłka Sądu w dniu 10 sierpnia 2010 r. z uwagi na przygotowanie jej do zwrotu do nadawcy w dniu 11 sierpnia 2010 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Odnosząc się do zażalenia strony skarżącej należy zauważyć, iż zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia (awizo). W przypadku niepodjęcia pisma w w/w terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu. Z akt sprawy wynika, że pierwszego awiza dokonano w dniu 26 lipca 2010 r., co oznacza, że czternastodniowy termin do podjęcia awizowanej przesyłki upłynął w dniu 9 sierpnia 2010 r., (a nie jak twierdzi Stowarzyszenie w dniu 10 sierpnia 2010 r.).
Dlatego tez data ta została uznana za dzień w którym skutecznie doręczono wezwanie sądu do uiszczenia wpisu sądowego zgodnie z w/w przepisem. Powyższe oznacza, że termin do wykonania zarządzenia do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 16 sierpnia 2010 r. Dlatego też bezzasadne są twierdzenia Stowarzyszenia, iż uiszczenie wpisu sądowego w dniu 17 sierpnia 2010 r. nastąpiło bez uchybienia terminu do uiszczenia tego wpisu sądowego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd I instancji uznał, iż skarżące Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło okoliczności mających wskazywać brak jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Dodatkowo w zażaleniu Stowarzyszenie nie neguje ustaleń Sądu w zakresie przyczyn uchybienia terminu wskazując jedynie, że uiściło wpis od skargi w zakreślonym siedmiodniowym terminie. Jednocześnie należy zauważyć, iż nawet gdyby skarżące Stowarzyszenie odebrało przesyłkę Sądową w dniu 10 sierpnia 2010 r. ponieważ znajdowała się w Urzędzie Pocztowym, to i tak termin doręczenia tej przesyłki upłynął 9 sierpnia 2010 r. zgodnie z art. 73 p.p.s.a., a uiszczenie wpisu w dniu 10 sierpnia 2010 r. było by bezskuteczne.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.