Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1432/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną M. G. i P. G. od wyroku z dnia 14 marca 2018 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżących wniosła skargę kasacyjną od zapadłego w sprawie orzeczenia. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 czerwca 2018 r. wezwano pełnomocnika do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej m.in. do złożenia wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z jego trzema odpisami w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżących nadesłała oświadczenie, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, załączając do tego pisma jeden jego odpis.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 176 § 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać wyżej wskazany wniosek a jego brak powoduje brak możliwości nadania skardze dalszego biegu. W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna była obarczona brakiem takiego wniosku, a strona skarżąca została wezwana do jego uzupełnienia precyzyjnie sformułowanym zarządzeniem. Pomimo tego brak formalny nie został uzupełniony w zakreślonym terminie, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a.
Od powyższego postanowienia, pismem z dnia [...] lipca 2018 r. skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
- 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 47 § l w zw. z art. 178 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjne] z powodu nieusunięcia braków formalnych w postaci niezłożenia dwóch odpisów pisma z dnia [...] czerwca 2018 roku zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie -podczas, gdy brak formalny skargi kasacyjnej — w dacie wydawania wezwania z dnia [...] czerwca 2018 roku - polegał jedynie na niezamieszczeniu w niej wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz załączenia dwóch odpisów skargi a wobec tego, w dacie wydawania zarządzenia nie było podstaw do wezwania pełnomocnika Skarżących do nadesłania odpisów w/w oświadczenia i to pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania skarżonego postanowienia wbrew przepisom p.p.s.a., które nie upoważniają Organu do wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego, który jeszcze nie wystąpił (który to brak formalny nastąpił dopiero dnia [...] czerwca 2018 roku tj. w dacie nadania przez pełnomocnika Skarżących pisma zawierającego oświadczenie o rozpoznaniu skargi na rozprawie bez wymaganych dwóch odpisów),
- 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 49 § 1 i § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieusunięcia braków formalnych, w sytuacji, w której pismo strony z dnia [...] czerwca 2018 roku mogło otrzymać prawidłowy bieg z uwagi na uzupełnienie braku formalnego w postaci złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz złożenia trzech odpisów skargi kasacyjnej, a ponadto wezwanie z dnia [...] czerwca 2018 roku było wadliwe w zakresie, w jakim nakazywało (pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej) pełnomocnikowi Skarżących złożenie dwóch odpisów wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, bowiem w dacie wydawania w/w wezwania skarga kasacyjna objęta była jedynie brakiem formalnym polegającym na niezamieszczeniu w niej wniosku o rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, a zatem wezwaniem z dnia [...] czerwca 2018 roku prawidłowo wezwano pełnomocnika skarżących jedynie do uzupełnienia braku formalnego w postaci złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz złożenie dwóch odpisów skargi kasacyjnej, natomiast bezpodstawne było w/w wezwanie w zakresie złożenia odpisów wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub o zrzeczeniu się rozprawy,
- 3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 176 § 2 w zw. z art. 182 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj. odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieusunięcia braków formalnych w postaci niezłożenia dwóch odpisów pisma z dnia [...] czerwca 2018 roku zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uniemożliwiając tym samym wypowiedzenie się pozostałym stronom co do wniosku, w sytuacji gdy Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wnioskiem strony wnoszącej skargę kasacyjną co do formy posiedzenia, a umożliwienie stronom co do wypowiedzenia się co do wniosku zasadne jest jedyne w momencie zrzeczenia się przez stronę rozprawy, a w niniejszej sprawie skarżący wnieśli o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, co w konsekwencji złożonego wniosku spowodowałoby rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie niezależnie od woli oraz stanowiska pozostałych stron w zakresie rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy.
Z art. 47 § 1 p.p.s.a. (stosowanym na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. do skarg kasacyjnych) wynika, że każde pismo strony (jeśli nie podlega reżimowi wynikającemu z art. 66 p.p.s.a., dotyczącemu doręczania pism między profesjonalnymi pełnomocnikami) winno zostać złożone do sądu z odpisami dla pozostałych stron postępowania. Nie budzi wątpliwości w sprawie, że na wezwanie Sądu I instancji do skargi kasacyjnej dołączono odpisy w odpowiedniej ilości, natomiast pismo pełnomocnika skarżących zawierające wniosek o przeprowadzenie rozprawy zostało złożone bez stosownej liczby odpisów. Powyższe oznacza, że to pismo z [...] czerwca 2018 r. dotknięte było brakiem w postaci niezłożenia odpowiedniej ilości jego odpisów, a nie skarga kasacyjna. Konsekwencją braku pisma z [...] czerwca 2018 r. nie mogło być więc odrzucenie skargi kasacyjnej, bowiem to nie ona dotknięta była w tym momencie brakiem formalnym, na co słusznie zwraca uwagę pełnomocnik.
Oceny tej nie może zmienić fakt, że Sąd pierwszej instancji wzywając pełnomocnika do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej zaznaczył, że pismo należy nadesłać wraz z odpisem dla strony przeciwnej. Pełnomocnik usunął brak formalny skargi kasacyjnej, natomiast pismo z [...] czerwca 2018 r. dotknięte było brakiem formalnym uzupełnialnym na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a.
Podsumowując powyższe prawidłowe jest więc twierdzenie, zgodnie z którym do braków formalnych skargi kasacyjnej należy zaliczyć niezłożenie wymaganego oświadczenia, bądź odpisów skargi kasacyjnej w zakreślonym terminie. Skoro jednak brakiem formalnym, po dokonaniu czynności przez pełnomocnika, dotknięta była nie skarga kasacyjna, lecz pismo z [...] czerwca 2018 r., to skutkiem procesowym takiego braku nie mogło być odrzucenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę podziela również ocenę, że przepisy p.p.s.a. nie upoważniają przewodniczącego do wzywania strony do uzupełnienia braku formalnego, który jeszcze nie wystąpił. Postępowanie naprawcze określone w art. 177a p.p.s.a. stanowi bowiem reakcję na stwierdzony brak formalny skargi kasacyjnej, a nie jest środkiem do usuwania braków formalnych, które mogą wystąpić w przyszłości. Powyższa ocena została przedstawiona m.in. w wyroku NSA z dnia 11 października 2017 r. (sygn. akt II GZ 556/17) jak również w przytoczonym przez pełnomocnika strony wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2017 r. (sygn. akt I GZ 218/17).
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.
Odnosząc się do wniosku skarżących w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw prawnych do wydania orzeczenia w tym zakresie w postanowieniu rozpoznającym zażalenie, skoro nie jest ono jednym z orzeczeń wskazanych w art. 209 p.p.s.a.