Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 471/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił pozostawić bez rozpoznania wniosek skarżącej M.G. o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że M. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Wraz ze skargą wniosła o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Zarządzeniem z dnia 12 czerwca 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie pozostawił wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania. M. G. wniosła sprzeciw od powyższego zarządzenia.
Uzasadniając pozostawienie postanowieniem z dnia 23 lipca 2015 r. bez rozpoznania ww. wniosku Sąd podniósł, że skarżąca pomimo prawidłowego wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wypełnienie urzędowego formularza "PPF", w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, nie wykonała powyższego zobowiązania. Podkreślono przy tym, że z art. 257 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, iż strona powinna złożyć wniosek na formularzu "PPF" lub uzupełnić braki wniosku "w zakreślonym terminie". Jest to termin sądowy, który wyznacza orzekający. Standardowo wyznacza się termin siedmiodniowy, podobnie jak terminy ustawowe do usunięcia braków formalnych innych pism, który wydaje się być odpowiedni jak wskazuje praktyka.
Strona mająca problemy z ustaleniem własnej sytuacji materialnej w tym terminie, mogła zwrócić się do Sądu o jego przedłużenie. Wnioskodawczyni jednak nie dokonała żadnej czynności w zakreślonym terminie, zatem w tej sytuacji Sąd był zobligowany, na mocy art. 257 p.p.s.a., do pozostawienia jej wniosku bez rozpoznania.
Zażaleniem M. G. zaskarżyła powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 257 p.p.s.a. poprzez odmowę zwolnienia z kosztów sądowych co do wniesienia opłaty za wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów od niniejszego zażalenia.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że analiza przepisów postępowania sądowoadministracyjnego oraz wykonawczych prowadzi do wniosku, że ustawodawca w żadnym miejscu nie określił tak krótkiego terminu na wypełnienie skomplikowanego formularza jak termin 7 dni. Zdaniem skarżącej termin ten był zbyt krótki. W efekcie doszło do ograniczenia konstytucyjnego prawa do sądu strony, która bez uszczerbku dla własnego utrzymania nie mogła pokryć kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek, który powinien zawierać oświadczenie wnioskodawcy obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a nadto wniosek ten winien być złożony na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.), którego wzór określono w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). W przypadku wystąpienia o przyznanie prawa pomocy sąd ma obowiązek przesłania stronie urzędowego formularza, o jakim mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a. jeżeli treść wniosku nie jest zawarta na takim formularzu (§ 2 pkt 3 ww. rozporządzenia).
W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał wszystkich wymaganych prawem czynności, a o terminie i skutkach niedopełnienia wymogów określonych przepisami strona skarżąca została pouczona. W zakreślonym siedmiodniowym terminie nie nadesłała jednak wypełnionego formularza a zatem zasadnie jej wniosek pozostawiono bez rozpoznania.
Odnośnie zarzutu zbyt krótkiego terminu na wypełnienie przesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że strona mająca problemy z ustaleniem własnej sytuacji materialnej w wyznaczonym terminie mogła zwrócić się do Sądu o jego przedłużenie.
Podkreślenia wymaga również, że wymóg zachowania terminów nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Ponadto skarżąca w dalszym ciągu zachowuje prawo do złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając przedstawione wyżej okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.