Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 472/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił pozostawić bez rozpoznania wniosek skarżącego M. G. o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Wraz ze skargą wniósł o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Zarządzeniem z dnia 12 czerwca 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie pozostawił wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania. M.G. wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia.
Uzasadniając pozostawienie postanowieniem z dnia 23 lipca 2015 r. bez rozpoznania ww. wniosku Sąd podniósł, że skarżący, pismem z dnia 5 maja 2015 r. został wezwany, aby w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wypełnił i odesłał do Sądu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka sądowa zawierająca wezwanie dla skarżącego była awizowana po raz pierwszy w dniu 12 maja 2015 r., a następnie w dniu 20 maja 2015 r. Zawiadomienie o możliwości jej odebrania w urzędzie pocztowym pozostawiono w skrzynce pocztowej, co wynika z adnotacji doręczyciela na przesyłce. Mimo wezwania skarżący nie odebrał pisma.
W związku z tym skuteczne doręczenie pisma, zgodnie z art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), nastąpiło w dniu 27 maja 2015 r. Podkreślono przy tym, że z art. 257 p.p.s.a. wynika, iż strona powinna złożyć wniosek na formularzu "PPF" lub uzupełnić braki wniosku "w zakreślonym terminie". Jest to termin sądowy, który wyznacza orzekający. Standardowo wyznacza się termin siedmiodniowy, podobnie jak terminy ustawowe do usunięcia braków formalnych innych pism, który wydaje się być odpowiedni jak wskazuje praktyka. Strona mająca problemy z ustaleniem własnej sytuacji materialnej w tym terminie, mogła zwrócić się do Sądu o jego przedłużenie. Wnioskodawca jednak nie dokonał żadnej czynności w zakreślonym terminie, zatem w tej sytuacji Sąd był zobligowany, na mocy art. 257 p.p.s.a., do pozostawienia jego wniosku bez rozpoznania.
Zażaleniem M. G. zaskarżył powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 257 p.p.s.a. poprzez odmowę zwolnienia z kosztów sądowych co do wniesienia opłaty za wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów od niniejszego zażalenia.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że analiza przepisów postępowania sądowoadministracyjnego oraz aktów wykonawczych prowadzi do wniosku, że ustawodawca w żadnym miejscu nie określił tak krótkiego terminu na wypełnienie skomplikowanego formularza jak termin 7 dni. Zdaniem skarżącego termin ten był zbyt krótki. W efekcie doszło do ograniczenia konstytucyjnego prawa do sądu strony, która bez uszczerbku dla własnego utrzymania nie mogła pokryć kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek, który powinien zawierać oświadczenie wnioskodawcy obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a nadto wniosek ten winien być złożony na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.), którego wzór określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art. 256 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku wystąpienia o przyznanie prawa pomocy sąd ma obowiązek przesłania stronie urzędowego formularza, o jakim mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a. jeżeli treść wniosku nie jest zawarta na takim formularzu (§ 2 pkt 3 obecnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy, Dz. U. z 2015 r., poz. 1257, jak i uchylonego z dniem 15.08.2015 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy, Dz. U. Nr 227, poz. 2245).
W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał wszystkich wymaganych prawem czynności, a o terminie i skutkach niedopełnienia wymogów określonych przepisami strona skarżąca została pouczona. W zakreślonym siedmiodniowym terminie nie nadesłała jednak wypełnionego formularza a zatem zasadnie jej wniosek pozostawiono bez rozpoznania.
Odnośnie zarzutu zbyt krótkiego terminu na wypełnienie przesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że strona mająca problemy z ustaleniem własnej sytuacji materialnej w wyznaczonym terminie może zwrócić się do Sądu o jego przedłużenie.
Podkreślenia wymaga również, że wymóg zachowania terminów nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Ponadto skarżący w dalszym ciągu zachowuje prawo do złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając przedstawione wyżej okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.